Tag Archives: Poetry

పంచతంత్రం STORIES OF PANCHATANTRA—Mitra Labhamu (Gaining Friends) Ch.5

panchatantramitra

పంచతంత్రం

STORIES OF PANCHATANTRA

IN SIMPLE TELUGU POEMS — TRANSLATION INTO ENGLISH

MITRA LABHAMU- GAINING FRIENDS-Chapter 5

§

[Continuing the Series of Original Poems on the Panchatantra by Chandra gaaru, is Chapter 5 of Mitra Labhamu. Chapters 1 & 2 can be found here, Chapter 3 here, and Chapter 4 here ]

54.
కఛ్ఛపమ్ము బలికె కాకరాజుతొ నిటుల
చూడ మూషికమును చింత తోచు
కారణమ్ము లేక కలత యెటుల యుండు
యనగ కాకి పలికె యౌననుచును! 54
తాత్పర్యము

English: The turtle further said to the crow. “The Mouse King seems to be very unhappy. There must be a reason for his sadness.” The crow agreed it was so and said thus.

55.
యెన్నొ సార్లు నేను యడిగితి యీ ప్రశ్న
విటము చెప్పదాయె విషయ మెపుడు
యనగ విన్న యెలుక యిటుల బలికె సఖ
గాధ చెప్పగాను ఘనము కాదు! 55
తాత్పర్యము

English: The crow said,” I asked this question many a time. But the mouse king never gave an answer about his sorrow.” Hearing this the mouse replied” Oh! Friend! Mine is not such a great story to tell. Anyhow, since you asked again please hear”

56.
మహిలరోప్య మనెడి మండలపు నగరి
తపసి యుండె తారచూడు డంచు
శివుని మందిరము స్థిరనివాసముగ చేసి
బిక్షు వతడు రోజు బిచ్చ మెత్తి
తాను తినుచు తన తోడు నలుగురికి
తినిపించు మిగిలిన తిండి బ్రేమ
చిక్కము పైదాచును చివరకు మిగిలింది
శయనించు హాయిగ శ్రమను మరచి
వాస మచటె యుండు మూషిక మిత్త్రులు
నన్ను చేరి పడిరి నిటుల చింత
తపసి దాచు తిండి తారల నడుమన
తింద మన్న మాకు దొరక దాయె! 56
తాత్పర్యము

English: The King of Mouses further said thus. “There used to live a hermit by name Tara Chaud in a distant town called Mahilaropya. He used to stay in Temple of Lord Shiva and was daily begging for alms. He used to eat a little and donate some to the poor guys who used to keep the Temple clean. The remainder of the food he used to save the remainder of the food in a peg that hanged high.

Some of my relations staying there came to me in sadness and lamented thus. Oh! Lord! The hermit is saving his food high in the air (reaching stars). We are not able to steal the food and eat as we cant reach such heights.”

57.
మరియు యిటుల బలికె మూషిక మిత్రులు
ఎవరి చేత కాదు ఎత్తు ఎగుర
ఎచట కైన నీవు ఎగిరి చేర గలవు
కూడ వచ్చి మాకు కడుపు నింపు! 57
తాత్పర్యము

English: Hiranyaka further told his story thus. “My friends and relations further told me that they were incapacitated to jump such heights and that I was the only one who could reach the food. They urged me to go with them and feed them”

58.
మిత్రు లందరి కూడి ముదమున నే బోతి
యెగిరి యందు కుంటి యతిది పాత్ర
తపసి దాచిన తిండి తృప్తిగ తినుచును
యచటె వాస ముంటి యెన్నియొ దినములు! 58

English: Hiranyaka continued. ” I went to the Hermit’s place accompanied by my friends and relations. At once, I jumped on the vessel containing food and we enjoyed the food that night and many more days to come and we stayed put there permanently.

panchatantramumitra

59.
దాచి నట్టి తిండి తరుగుట కనుగొని
తపసి చీల్చి నట్టి దండము గొని
పాత్ర పైన కొట్టె పలుమారు భయపెట్ట
దండ నీతి మమ్ము తరుము చుండె! 59
తాత్పర్యము

English:

the Hermit one day found that the food he is storing is vanishing on regular basis and kept a watch. Finding us stealing the food, he to took a slit stick and started hitting at the bottom of the vessel making huge noise to scare us away. Scared truly, we did not dare approach the food vessel again.

60.
విడువ డొక్క క్షణము వీక్షించ పాత్రను
సద్దు సేయు చుండె సాధు వెపుడు
వేచి యుంటి మేము వారము మాసము
తపసి విడువ డాయె తొలగ డాయె! 60
తాత్పర్యము

English:

The Hermit never stopped making sound with the stick and never removed his searching eye from the food. We waited for weeks and months but the Hermit was persistent.

61.
గడచి పోవ నిటులె కతిపయ దినములు
యొక్క మిత్రు డొచ్చె యతిని కలువ
సంజె వేళ యతడు చెప్పుచుండె కధలు
తిరిగి వస్తి ననుచు దేశములను! 61
తాత్పర్యము

English:

After passage of few weeks like this, one day one of his friends came to visit him and during the night of his arrival he started narrating the stories of his travels to various nations and places.

62.
మిత్రుడు యాడెడి మాటలు వినకనె
తపసి తట్టుచునుండె తిండి పాత్ర
చెప్పు మాటలు పెడ చెవిన బెట్టెడి నేస్తి
తపసి పోకడ గాంచి తామసమున
యిటుల బలికె కింక యతిధి తపసి జూసి
మిత్రుడనుచు వస్తి మోస కాడ
మోటు తనము తోడ మాట వినవ యేమి
వెడలి పోయెద నేడె వేరె దిక్కు
అతిధి వచ్చు వేళ యాదరముగ పిల్చి
పలుకరించి తగిన పీఠ మీని
మిత్రు విడువ ఎంతొ మేలని పెద్దలు
నీతి చెప్ప నేను నమ్మ నైతి! 62
తాత్పర్యము

English:

Even as the guest was talking the hermit was busily engaged in making sounds with his stick near the food store turning a deaf ear to his friend, The guest, angry at the attitude of the hermit said thus.” You are haughty. You are not at all hearing what I have to say. I will leave today and take shelter somewhere else. I came here thinking you were my friend. But you turned to be a cheat. It was my fault not to have heard the elders say not to enter the place of a host who does not invite you, offer a seat and inquire about your well being.”

63.
మరియు నిటుల బలికె మిత్రుడు కినుకతొ
ధనము మదము నీకు తలకు యెక్కె
నరక మగును నీకు నిశ్చయముగ తెలియు
యెంత తొరగ బోవ యంత మేలు! 63
తాత్పర్యము

English:

The guest further said angrily, ” The possession of wealth has gone to your head. Know that there is hell and you are certain to go there. I am leaving this place immediately for my own good.:

64.
కలత చెంది తపసి కఠిన పలుకులను
చెలుడు పలుక విని చెంత చేరి
చెప్పె యసలు కధ చెలునికి విశదము
నిజము విన్న చెలుడు నెమ్మదించె
యెలుక యుండు నెచటొ యెరుకనె నీకని
యడుగ తపసి చెప్పె యెరుక లేదు
మిత్రు డనియె నంత మూషికు డెంతయొ
దాచి యుండును తిండి దొంగ వోలె
యెంత ధనము యున్న యంత బలము యుండు
యెలుక ఎత్తు ఎగిరె యందు వలనె
జగతి నడుచు రీతి జనమును దోచియె
వినుము గాధ యొకటి వివరముగను! 64
తాత్పర్యము

English:

Hearing his guest speak harsh words, the hermit felt sad and moved closer to him. He told him the entire story of food and the mouse. Hearing this the guest cooled down and asked the hermit if he knew the place where the mouse stayed. the hermit replied in the negative. Then the guest said that the mouse must have accumulated lots of food. that is giving him the energy to jump so high. The ways of world are such that the persons who loot and accumulate wealth are the strongest. The guest then offered to tell a story with this moral.

65.
ఉ: నేనొక విప్రునింటి కడ నిల్చి యభ్యాగతుండనై
పానము యన్నమున్ యడుగ బాపని భార్య మక్కువన్
విప్రవరేణ్య మా కిలలొ వేలుపు మాదిరి వస్తిరీరు మా
యింటనె యన్నపానములు యాదర ముంచియు స్వీకరించుడీ! 65
తాత్పర్యము

English:

I once stood in front of the house of a Brahman and begged for alms. The wife of the Brahman invited me with pleasure and said I came like a God and requested me to stay with them and receive their hospitality.

66.
ఉ: నావుడు బ్రాహ్మణుండటులె నన్ను తనింటి లోపలన్
బూవులు తేవగన్ శివుని పూజలు సేయగ వారికిన్ తగున్
సేవలు సేయగన్ యచటె సమ్మతి సమ్మద ముండిపొమ్మనన్
యావిధి సర్వదా సనువు యాగము సక్రియ సేయుచుండగన్! 66
తాత్పర్యము

English:

Hearing this the Brahman too invited me into his abode and requested me to help in his daily prayers by bringing flowers and other requirements for his daily Yaga and prayers and so I was doing this with pleasure and enjoying their hospitality.

67.
అంత యొక్క దినము యార్యుడు పత్నితొ
యిటుల బలికె నేడు యినుడు దిశను
మార్చి యుత్తర దిశగ మరలుటన్ ధనికులు
దాన మిత్తు రెంతొ తనివి తోడ! 67
తాత్పర్యము

(తనివి= తృప్తి)

English:

One fine morning, the Brahman called his wife and told her that the pious Uttarayana started and that the rich donate alms and gifts to Brahmans and so he is going to the next village to receive such gifts.

68.
పోయి వత్తు నేను పక్క గ్రామము దమకను
తెచ్చు కొనెద వారు ఇచ్చు ధనము
బ్రాహ్మణుడను బిలిచి భోక్తవ్యము నిడుము
కమల ధరుని తలచి కాలు మొక్కు! 68
తాత్పర్యము

English:

“I will go to the next village and come back. In the meantime please call a Brahman and feed him in the name of Sun God.” said the Brahman.

panchatantramu

69.
పడతి చెంత లేవు బియ్యము దినుసులు
కోపమొచ్చి పడతి కస్సు మనెను
కుండ నిండు కొనెను వండెద యే రీతి
కర్మ నాది మిమ్ము కట్టు కొంటి! 69
తాత్పర్యము

English:

As the Brahman Lady had no rice or other items to cook, she became angry and lamented that she did a mistake marrying the poor Brahman.

70.
నొచ్చు కొన్న బాప నెమ్మది బలికెను
అటుల యాడ తగదు మాట మీరి
దేవుడిచ్చి నంతె దక్కును మనలకు
సగము పంచు కున్న సుఖము కలదు! 70
తాత్పర్యము

English:

The Brahman was sad too at his plight and was hurt at his wife’s words but recovered fast and said thus. ” You should not talk in such a harsh tone. Whatever God gives only will remain with us. If we share half of it we shall be blessed”.

71.
ఫలము దక్కు సగము భాగము బంచగ
ధనికు డేమి పొందొ దాన మిచ్చి
పేద వాడు పొందు పంచగ సగ పాలు
పేద ఇంటి గంజి పాయసమ్ము! 71
తాత్పర్యము

English:

If we share half of whatever little we have we will get the God’s blessings. If the rich gives a lot too, such blessing is not available. The poor gets back in kind if he gives half of what he has. The gruel in a poor man’s house is like Nectar.

72.
ఇచ్చు వాని కెపుడు ఇచ్చుట ధర్మము
పిసిని ధనికు జనులు యీస డింత్రు
సంద్ర మందు నీరు సంగ్రహించ రెవరు
బావి నీరు తాగ బ్రీతి మెండు! 72
తాత్పర్యము

English: The man who gives in charity should be helped in need. The miserly rich are shunned by the public. Water in the ocean is never taken by people to drink. But water from well is taken,

73.
అర్హ తెరిగి ఇవ్వ వ్యర్ధ మవదు యేది
ఆశ యెక్కుడైన నాశ మగును
యనగ భార్య యడుగ యది యెటు లనుచును
స్వామి చెప్పె సతికి శాండిలికి కధను! 73

English: If we give to the deserving, it will not be wasted. If a man develops greed he will perish. When the Brahman said so, “How is it so?”. Then the Brahman told her a story in reply.

74.
అడవి పంది పయిన యస్త్రము విసిరెను
విల్లెక్కు బెట్టిన వేట గాడు
గాయ పడిన పంది గర్జించి యురికెను
బోయ ప్రాణము పోయె పంది చేత
పంది కూడ తనదు ప్రాణము వదిలెను
బోయ చేసిన పెను గాయములతొ
జంబుకమ్మొక్కటి జనుచును యాదారి
క్షుద్భాధ పెక్కుడు క్షోభ పెట్ట
బోయ పంది జూసె బాయగ యసువులు
భాగ్యమన్న నాది బాగు బాగు
దొరికె యాహారమ్ము దండిగ యీనాడు
యనుచు తలచి నక్క యాశ చూసె! 74
తాత్పర్యము

A hunter shot his arrow at a boar which was injured. The boar, though injured, jumped on the hunter and killed him on the spot. It too died of the wounds inflicted by the hunter. A fox going that way very hungry and in search of food saw the bodies of the hunter and the boar. It thought in greed that it got plenty of food that day.

75.
దైవ బలము నాకు తోడయె యీనాడు
తృప్తి తీర తినగ దొరికె తిండి
పూర్వ జనమ మందు పరులను సేవించ
ఫలము దక్కు నంద్రు మరు జనమ! 75

English: It said to itself that it was God’s grace that she got plenty of food. Learned say that if one has done all good deeds in the previous births, they will be rewarded in the future births.

76.
వెదుక కుండ దొరికె వెనుక జన్మ ఫలమె
చేయు పుణ్య మొచ్చు జీవి వెంటె
చేసి యుండ నోపు చాల పుణ్యము నేను
విందు దొరికె నేడు వింత కాదె! 76

English: I came across so much of food without any effort. I must have done a lot of good in my previous births, I got a feast now. The good one does follows him for many births.

77.
కొలది కొలది దినెద కూడ బెట్టెద నంత
ధనము యున్న నాడె దాచ నోపు
యనుచు పెద్ద లనిరి యెంతొ ఙ్ఞానులు వారు
వింటి నారి తినెద పంట కొరికి! 77
తాత్పర్యము

English: It again thought that the leaned said that one should save money when it was plenty. I will also eat this food in small quantities daily. For today I will satisfy my hunger with this gut of the bow.

78.
యనుచు జంబుకమ్ము యానందముగ పోయి
వింటి నారి కొరికె పంటి బిగువు తోడ
బిగిసి యున్న నారి తెగివచ్చె వేగమ
నారి ద్దెబ్బ తగిలి నక్క చచ్చె! 78
తాత్పర్యము

English: So thinking the fox tries to snap the gut of the bow with his teeth using all the strength. The gut which was fixed to the bow very tightly snapped with such a speed that it hit the fox on the head and it died instantly.

79.
విప్రు డిట్లు యనియె వింటివ గాధను
యెన్ని దినము లుండు యెపుడు బోవు
ధనము, ఙ్ఞాన మెంత తనవిధి యెటులుండు
కర్త నిర్ణయించు కర్మ ఫలము! 79
తాత్పర్యము

English: The Brahman said. “Did you hear the story?” When does money come and where does it go? Who can predict the fate of his life? Only Lord Brahma decides the Karma and its effects”

80.
నక్క కధను విన్న నాతి యిటుల బల్కె
అర్ధ మయ్యె నాకు యాశ యనగ
యెంత చేటు దెచ్చొ యిచ్చి పుచ్చు కొనుట
భాగ్య మెంత యనగ బోధ పడెను! 80
తాత్పర్యము

English: Hearing the story of the greedy fox the wife of the Brahman said she understood the ill-effects of greed and the pleasure in giving and taking.”

81.
నువ్వు లుండె కొన్ని నాకడ పాతవి
పొట్టు తీసి వాటి రొట్టె సేతు
బ్రాహ్మణుడను బిలిచి భోజనము పెడుదు
బాపడేగె ముదము ప్రక్క గ్రామమునకు! 81

English: “I have with me un-husked sesame seeds with me in the house. I will remove the husk, make a roti and feed a Brahman” said the lady. Hearing this Brahman left to the next village.

82.
పొట్టు తిలలు నాన బెట్టి పొట్టును తీసి
పెట్టె యెండ యందు పడతి బాప
నాయి యొక్క టొచ్చి నాకి పోయె తిలలు
పడతి ఇంట వేరె పనిలొ యుండ! 82
తాత్పర్యము

English: the lady soaked the sesame seeds in water, removed the husk and kept them outside for drying. As she was engaged in household chores, a dog came and licked the seeds.

82.
ఇంతి చింత చెంది ఇటులను యోచించె
కుక్క ముట్టె నువ్వు కార్య మేమి
నువ్వు పప్పు ఇచ్చి నువ్వులు యడిగెద
పప్పు సాటి రాదు పొట్టు నువ్వు! 82

English: seeing what happened, the lady lamented how she could feed the sesame seeds touched by the dog and decided to exchange the husked seeds for un-husked from some one. she thought anyone would be willing to exchange husked seeds for the un-husked ones.

83.
పడతి పోయె పక్క బాపని యింటికి
పప్పు నిత్తు బదులు పొట్టు నువ్వు
నిత్తు రేని యనగ నటులనె బాపత
మగడు వచ్చి వలదు మోస మనియె! 83
తాత్పర్యము

English: The lady went to a neighbor’s house and offered to exchange the husked sesame seeds for un-husked one and the lady of the house gladly accepted the exchange. But her husband, who overheard, prevented her to do so as there must have been some cheating involved.

84.
పప్పు ఇత్తు రెవరు పొట్టు నువ్వు బదులు
మర్మ మెరుగ కుండ మారకమ్మ
విన్న విప్ర వనిత వల్లె యనుచు చెప్పె
కారణమ్ము లేక కదల దేది! 84

English: “Who will give husked seeds for raw seeds unless there is some hidden secret in the exchange? ” said the husband. So, the lady of the house declined the exchange. Without reason, nothing happens nor moves.

85.
అతిధి కధను చెప్పి యతి తోడ ఇంటులనె
మూషికమ్ము ఎగుర మర్మ మెరుగు
దాని కొచ్చె బలము దాచిన తిండితొ
అర్ధ బలము మిన్న యంగ బలము కంటె! 85
తాత్పర్యము

English: The guest told the story to the hermit and said thus. “You should know the hidden reason how the mouse was able to jump so high. It is because of the huge pile of food it saved. Always know that the strength from hidden treasure is greater than strength of one’s limbs.

§

Click here to Buy this Book today!

Panchatantram2Mitralabham600


न कोई किसी का मित्र है और न ही शत्रु, कार्यवश ही लोग मित्र और शत्रु बनते हैं॥

పంచతంత్రం STORIES OF PANCHATANTRA—Mitra Labhamu (Gaining Friends) Ch.4

mithralabhamu4

పంచతంత్రం

STORIES OF PANCHATANTRA

IN SIMPLE TELUGU POEMS — TRANSLATION INTO ENGLISH

MITRA LABHAMU- GAINING FRIENDS-Chapter 4

§

[Continuing the Series of Original Poems on the Panchatantra by Chandra gaaru, is Chapter 3 of Mitra Labhamu. Chapters 1 & 2 can be found here and Chapter 3 here.]

 

1.
విష్ణు శర్మ నామ విప్రుండు గురువు
శిష్యులందరికిని చెప్పె కథలు
నాడు నేడు రేపు నీతి బతుకు రీతి
పంచతంత్ర మంచు పేరు నిడెను!  1

………………………………………………

36.
ఆరు లక్షణములు ఇరువురి బ్రేమకు
పంచు కొనుట గలుగ యుంచు కొనక
పుచ్చు కొనుట కరుణ ఇచ్చిన బహుమతి
వలయు పంచుకొనగ తెలిసిన మాటయు! 36
తాత్పర్యము

English: There are six distinct characteristics to define friendship between two individuals. 1. Sharing whatever is possessed without being miser. 2. Accepting whatever is given out of love and 3. Sharing the thoughts through the word of mouth.
kaakihiranyaka

37.
చెప్పు మాటలు వినును చెవుల కింపు గాగ
తిండి బంచు హితుకు తాను తినగ
తినును హితుడు తనకు దానమిచ్చిన తిండి
గుణము లివియె బ్రేమ గుఱుతు బట్ట! 37
తాత్పర్యము

English: 4. The other friend hears the words spoken by the first with attention. 5. While eating he shares food with the friend. 6. The real friend savours the food so served by the other. These are the six characteristics that define true friendship.

38.
కాంక లివ్వ శివుడు కరుణతొ జూచును
గడ్డి బెట్ట యావు బిడ్డ మరచి
బాలు ఇచ్చు జాల బ్రేమ మీరంగను
ఇచ్చి పుచ్చు కొనుట యసలు బ్రేమ! 38
తాత్పర్యము

English: God gives boons if we appease him with small gifts. If we feed grass the cow gives milk even forgetting to feed the calf. The real friendship lies in give and take.

39.
సాగ వారి మైత్రి సామ్యమునను
వాశి కుదుర ఎలుక వాయసమ్ముకు
కలుగు వదిలి ఎలుక కాకి పక్కకు వచ్చె
రెక్క నడుమ డాగి సుఖము నుండె! 39
తాత్పర్యము

English: As the friendship between the mouse and the crow established like this, and mutual trust between them increased by the day, the mouse came out of the hole and settled in the feather-bed of the crow.

40.
అంతట యొక దినము యాయాస పడుచును
వాయసమ్ము వచ్చె వేగము గాను
తాను ఇచట నుండ తగదని ఏడిచె
ఎలుక చింత చెందె ఏమి యాయె! 40
తాత్పర్యము

English: As days were passing by like this, one day the crow came flying fast sweltering and breathless and told the mouse that it would be impossible for her to stay there in the forest. The mouse asked him what had turned up.

41.
వాయసమ్ము బలికె యాయాసమును వీడి
కరువు వచ్చి పడెను కాన యందు
గంజి లేక జనులు కాక బలు లాపిరి
బోయ వాడు వలను బట్టు కొచ్చె! 41
తాత్పర్యము

English: The crow recouped her breath and said that a severe drought hit the surroundings of the forest and people, unable to feed themselves stopped offerings to crows. ( This reference is to the offerings of cooked read rice to crows during Yagas and at the time of paying obsequies to the Departed). Hunters are on prowl to net the various birds in the forest.

42.
బోయ వాండ్రు వచ్చి బన్నిరి వలలను
నేను వలను చిక్కి నయమున వచ్చితి
ప్రాణ ముండ నేను బయటకు బోవలె
ఎటుల యైన బోదు ఎచట కయిన! 42
తాత్పర్యము

English: I too got caught in one net, but through my tact I came out. If I want to live I should leave the forest. I should go somewhere, somehow.

43.
యనగ విని యెలుక యెంతయు చింతించి
యిటుల బలికె ‘హితుడ ‘ యెటుల బోదు
విపుడు గమ్య మెచట వేగిర బడకుము
యాపద సమయమున యాలో చించు! 43
తాత్పర్యము

English: Hearing the melancholic story of the crow, the perturbed mouse said. “Oh! Friend! Where will you go now? What is the destination? Do not hurry. In times of trouble, you should think”

44.
యనగ బలికె కాకి యెంతయొ బ్రేమతొ
కలడు యొక్క హితుడు కారడవిన
మందరకము యతడు మిత్రము హితుడును
కూర్మ రాజు యతడు కావ గలడు! 44
తాత్పర్యము

English: The crow said with lots of affection. “ I have a friend yonder deep in the forest. He is a Tortoise. His name is Mandaraka. He can provide us a secure place”

45.
స్నేహ శీలి యతడు సాకును మనలను
కబురు లాడు కొనుచు గడుప వచ్చు
సుఖము నుండ వచ్చు సమయము తెలియదు
నోరు మంచి దైన యూరు మంచి! 45
తాత్పర్యము

English: He is of a very friendly disposition. He will patronise us. We can spend time in friendly conversations. We can live happily without knowing time. If our word is good, world is good to us.

46.
దూర మేగ వలయు దేహము కాపాడ
కాపు (రక్ష) లేదు కాల మెట్లు గడచు
పోద మటకు బేగ పయనము యగుమన
మూషికుండు బలికె మరల ఇటుల! 46
తాత్పర్యము

English: To secure ourselves, we may have to travel beyond borders. How can we spend time here fearing for security day on day? Get ready! We shall travel fast. Hearing this the mouse said thus.

47.
ఎగుర గలవు నీవు యాకస మందున
నేను ఎటుల వత్తు నడక తోడ
యనగ కాకి బలికె యెంతయొ బ్రేమతొ
భయము వలదు హితుడ కలదు వెరవు! 47
తాత్పర్యము

English: You can fly high in the air. How can I follow you on land at snail’s pace? Hearing the doubt of the Mouse the crow said, “Do not fear. There is a way out of this tricky issue”

48.
ఎగుర గలను నేను ఎంతపైకి యయిన
గింగిరాలు కొట్టి కింద దిగెద
నాదు వీపు మీద నీవు కూరుచొనుము
యెగిరి పోద మటులె యేల భయము! 48
తాత్పర్యము

English: “Yes! Right! I can fly high in the air. I can do acrobatics in the air and land safely anywhere. You sit on my back. Why should you fear? We shall fly together.”

49.
ఎక్క మూషికుండు యెగిరెను కాకియు
మిత్రు జూడ ఎంతొ ముదము తోడ
ఆకసమున బోయె యమిత వేగముతోడ
చేరె బేగ చెలుని చెరువు చెంత! 49
తాత్పర్యము

English: Thus, as the mouse sat comfortably on her back the crow flew into the skies with intense speed and pleasure and reached his friend, the Tortoise place.meeting-a-new-friend-1

50.
పిలిచె హితుడ చూడు పరుగున వచ్చితి
వచ్చి కౌగలించు వొక్క సారి
మేని స్పర్శ మంచి గంధము కాదొకొ
కప్పురంబు తోడ కలియు రీతి! 50
తాత్పర్యము

English: After landing on the banks of the lake where the tortoise lives, the crow called out. “Oh! Friend! I came to see you with doubled up enthusiasm. Come and hug me. Elders say that the touch of a friend’s body is like camphor coated with sandalwood.

51.
కూర్మ మొచ్చి చూసె కడు సంతసము తోడ
కుశల మడిగె బ్రేమ కాకి జూసి
అడిగె హితుడ యెలుక యెటులొచ్చె నీ తోడు
కాకి తినదె యెలుక కాన గానె!
తాత్పర్యము

English: The tortoise came out with immense happiness and asked about the welfare of the crow. He asked with surprise, “Is not mouse your food? How could it accompany you, without your devouring him?”

52.
కాకి బలికె ఇటుల కడు ప్రేమ తోడను
మూషికుండు నాకు మంచి హితుడు
పరుల సేవ యతని పరమార్ధ మగుటను
చూసి నేనె యతని చెంత బోతి!
తాత్పర్యము

English: Crow said thus. “This Mouse King, Hiranyaka, is my best friend. His life is dedicated in the service of others. Looking at his service to others, I only approached him for a hand of friendship”

53.
మాయ లేదు యితడు మర్మమె యెరుగడు
నన్ను విడిచి యుండ నేర కుండె
మోసుకొస్తి ఇటకు మందరకమా యన
యెలుక చెప్పె ఇటుల యతని కధను!
తాత్పర్యము

English: The crow further said,” There is nothing secretive about his affairs and does not know miracles. He was unable to stay back in our earlier abode without me being there. So, I carried him on my back all the way, Oh! Mandaraka!” Then the mouse, Hiranyaka started telling his past story thus.
the-rescue-of-a-deer-1


 

न कोई किसी का मित्र है और न ही शत्रु, कार्यवश ही लोग मित्र और शत्रु बनते हैं॥

పంచతంత్రం STORIES OF PANCHATANTRA—Mitra Labhamu (Gaining Friends) Ch.3

Panchatantram2Mitralabham600

పంచతంత్రం

STORIES OF PANCHATANTRA

IN SIMPLE TELUGU POEMS — TRANSLATION INTO ENGLISH

MITRA LABHAMU- GAINING FRIENDS-Chapter 3

§

[Continuing the Series of Original Poems on the Panchatantra by Chandra gaaru, is Chapter 3 of Mitra Labhamu. Chapters 1 & 2 can be found here.]

21.
నూక యాశతో భూమికి దిగుగ బోవ
బోయ బన్నిన వలలోన బోయి చిక్క
గంపెడాశతొ వస్తిమి గనికరించు
పరివారము రక్షించి బోవ నిమ్ము! 21
తాత్పర్యము
“నూకల మీద ఆశతో కిందకు దిగగా, బోయ వాడు పన్నిన వలలో చిక్కుకున్నాము. నీ మీద గంపెడాశతో వచ్చాము. కనికరించి నా పరివారాన్ని ముందుగా రక్షించు” అని గువ్వల రాజు పలికెను.

English: The King of Doves said thus. “Greedy to eat the grains on the earth, we flew down and got entangled in the net thrown by the wily hunter. Please rescue my subject with kindness”

Image result for panchatantra images

22.
తుదకు నీ బళ్ళ బిగువు తోడ కావు
నన్ను యనగ మూషిక రాజు నొచ్చు కొనియె
మొదలు రాజు గాదె తుదకు మిగుల బంట్లు
యనగ గువ్వ రాజు యిటుల నుడివె! 22
తాత్పర్యము
“నా పరి జనాన్ని కాచిన పిదప నా బధాలను కూడా తొలిగించు!” అని గువ్వల రాజు మూషిక రాజును వేడుకొనెను. అది విన్న మూషిక రాజు నొచ్చుకొని ఇటుల పలికెను. “మొదట రాజు ప్రాణాలు కాపాడి, తరువాయి పరిజనుల కాచుట పాడి కాదే?” అనగా గువ్వల రాజు ఇట్లు పలికెను.

English: “Finally, you can save me with the strength of your teeth.”, When the King of Doves said thus the King of Mice felt sad and said, “Oh! Friend! Is it not appropriate if the King is rescued first and then the subjects?”

23.
నమ్ము వారిని కాపాడి నన్ను గావు
రాజ ధర్మము కాదటె ప్రజల గావ
సేమ ముండెడి ప్రజలు రామ రక్ష
వారి బంధమ్ము తొలగించి వారి బంపు! 23
తాత్పర్యము
“నన్ను నమ్మిన వారిని కాచి నన్ను కాపాడు. ప్రజలను కాపాడుట రాజ ధర్మము కాదా? ప్రజల క్షేమమే కదా రాజులకు శ్రీ రామ రక్ష. ముందు వారిని కాపాడి పంపుము.”

“Is it not my duty to protect my subjects, as a King? They came with me having belief. The safety of people is as Rama’s blessing to the King”, so said the King of Doves. “So, you rescue them first and send them on their way”.

యనవుడు మూషిక రాజు వలను గల తాళ్ళను పళ్ళతో పట పట కొరికి చివరకు చిత్రగ్రీవుని కూడా విముక్తి చేసెను. 24

English: Hearing this, the King of Mice rescued all the doves including the King by cutting the net with his teeth,

25.
ఎలుక గువ్వ చెలిమి ఇటులుండ చూసిన
వాయసమ్ము కలుగు చెంత చేరి
మూషికుండ నేను మిత్రుడ గువ్వకు
నీదు స్నెహ మరసి నిన్ను వేడ! 25
తాత్పర్యము
గువ్వ, మూషికము చెలిమి కనులారా చూసిన వాయసము మూషికము నివాసమైన కలుగు వద్దకు వచ్చి, ” ఓ మూషిక రాజా! నేను చిత్రగ్రీవుని మిత్రుడను. మీ ఇరివురి స్నేహము చూసి ఎంతో సంతొషము కలిగింది. నీతో మైత్రి కొరి వచ్చాను” అని పలికింది.

Looking with happiness, the friendship of the Mouse and Dove, the Crow came to the rat hole and said thus. “ Oh! Hiranyaka! I am friend of Chitrgreeva. I was elated to see how close you two were. So I came here seeking your hand of friendship”

26.
కలుగు నుంచి వచ్చి కనుమ నన్ను కరుణ
యనగ మూషికమ్ము యిటుల నుడివె
నీదు నాదు జాతి కాదు మిత్రు లెపుడు
మైత్రి నీవు నేను మసలు టెటుల! 26
తాత్పర్యము
“కలుగు బయటికి వచ్చి నన్ను ఒక్క సారి చూసి పొమ్ము” అని వాయసము వేడుకొనగా, మూషికము ఇటుల పలికెను. “ఒయి! వాయసమా! నీకూ, నాకూ మైత్రి పొసగుటెటుల? మనది జాతి వైరము కదా? వాయసము, మూషికము చెలిమి చేయడమనేది కష్టము కదా?

“Please come out of your hole and see me” Then, the King of Mice said, “ Dear Crow! How can we be friends? Was there not enmity between our communities since days of yore? How can a mouse and crow be friends?”

27.
మమ్ము దినెడి జాతి మీదిగ యెటు నేను
నమ్మి నీదు యెదుట రాగలండ
యనగ వాయసమ్ము యిట్టుల బలికెను
నొచ్చు కొంటి చాల నీదు మాట! 27
తాత్పర్యము
మమ్మల్ని భక్షించే జాతి మీది కదా? నిన్ను నమ్మి ఎటుల బయటికి రాగలను?” అని మూషిక రాజు పలికెను. అది విన్న వాయసము, “మూషిక రాజా, నీ మాటలు నన్నెంతో బాధించాయి!”

“ Your people eat us. How can I believe you and come out? So said Hiranyaka from inside his hole. The crow replied, Oh! Friend! Your words troubled my conscience”

28.
మూషిక రాజు మరల నిట్లనియె.

The Mouse King further said.

తగిన వారి మధ్యె తగునుగ స్నేహము
మైత్రి యెటుల మనదు మధ్య చెప్పు
యనగ వాయసమ్ము యటులనె కానిమ్ము
మైత్రి లేక నేను మనగ లేను! 28
తాత్పర్యము
మూషిక రాజు ఇంకనూ ఇట్లు పలికెను. “స్నేహానికి ఇద్దరి మధ్యా సరియయిన లక్షణాలు ముఖ్యము కదా. మనవి విరుద్ధ స్వబావాలు” అనగా వాయసము అటులనే కానిమ్ము అని అచటనే కూర్చుండి పోయెను.

English: Friendship is possible where characters and cultures meet. We have characters that oppose each other” But the crow sat there on “Dharna”

29.
యనుచు వాయసమ్ము యకడనె కూర్చుండె
యపుడు యెలుక యిటుల బలికె బ్రేమ
అగ్నికాగు నీరు యగ్నియె జల్లార్చు
వైరి జాతి తోడ తగదు మైత్రి! 29
తాత్పర్యము
ఆ విధంగా కూర్చున్న వాయసముతో మూషికము ప్రేమతో ఇటుల పలికెను. ” వాయసమా! నీకు తెలియనిది కాదు. ఏ అగ్ని సహాయము తీసుకొని నీరు వేడెక్కుతుందో, అదే నీరు ఆ అగ్నిని చల్లారుస్తుంది. నిప్పూ, నీరూ వలెనే మనది వైరి జాతి, మన మధ్య స్నేహ మెలా పొసగుతుంది?

Observing that the crow was not moving the King of Mice said out of affection, “ How can fire and water together. Does the water that uses the fire to get hot, douse the same fire by using its inner character? How can we be friends?”

30.
నీవు బయటి కొచ్చి నన్నును జూడొకొ
కన కుండ యెటుల కోప పడెదు
చూసి చెప్ప రాదె చేటు ఏమి కలుగు
యనగ మూషికమ్ము యిటులను బలికెను! 30
తాత్పర్యము
పట్టు వదలని వాయసము ఇటుల వాపోయెను. “ఒక్క సారి కలుగు బయటకు వచ్చి నన్ను చూడవచ్చు కదా? చూడకుండగనే న్యాయాన్యాయాలు ఎలా నిర్ణయిస్తావు?” అనగా మూషిక రాజు ఇటుల పలికెను.

English: The adamant crow persisted. “Why don’t you come and see me and talk? How can you judge me without even seeing me?”

Image result for panchatantra images

31.
వైర ముండు రెండు విధమ్ముల జగమున
పుట్టు వైర మొకటి బుట్టగానె
విషయ వాంఛ తోడ వచ్చును మరి యొకటి
కుక్క పిల్లి యుండు కలిసి యెటుల! 31
తాత్పర్యము
“ప్రపంచంలో రెండు రకాల వైరాలుంటాయి. ఒకటి పుట్టుకతో వచ్చే జాతి వైరము. రెండోది విషయ వాంఛతో వచ్చే వైరము.కుక్క, పిల్లి కలిసి ఉండడం సాద్యమా?”

English: “There is two kinds of enmity in the world. One comes by birth. The other comes because of desires to own things. Is it possible for a cat and dog to live together?

32.
మృగరాజు మనునె మదపు టేనుగు తోడ
మనదు మధ్యె మైత్రి మొదలె లేదు
నీరు నిప్పు మధ్య నేస్త మెటుల
తిరిగిపొమ్ము వాదు తగదు నీకు! 32
తాత్పర్యము
“మృగరాజు మదపుటేనుగుతో స్నేహము చేయునా? మన మధ్య పుట్టుకతోనే వైరమున్నది. నీరు, నిప్పు కలిసి ఎలా ఉండగలవు? నా మాట విని వెను తిరిగి పొమ్ము”

“How can a Lion King and an elephant make friendship? How can water and fire live together? Hear my word and go back to your place”

33.
యనగ వినిన కాకి యిటులను బలికెను
మైత్రి కలుగు ఏడు మాట లాడ
నీవు యుండు కలుగు నీదు లోన
నన్ను బలుకరించు నీవు బ్రేమ తోడను! 33
తాత్పర్యము
అనగా విని వాయసము ఇటుల పలికెను.” ఏడు మాటలతో స్నేహం బలపడుందని పెద్దలు చెబుతారు. నువ్వు నీ కలుగులో ఉండు. నేను ఇక్కడే ఉంటాను. తియ్యని కబుర్లు చెప్పు. వింటాను.”

Hearing these words, the crow said “ elders say friendship is possible on exchange of seven words between two people. You stay in your hole. I will stay here. We can exchange sweet words without meeting each other also”

34.
యనగ చెప్ప కాకి ఎలుక సంతస మందె
కలుగు నండె యెలుక కాకి బయట
కధలు చెప్పగ దొడగె కాలమె దెలియక
నెయ్య మటుల బెరిగె నియతి తోడ! 34
తాత్పర్యము
ఈ విధంగా వాయసము పలుకగ విని ఆనంద పడిన మూషిక రాజు కలుగు లోపల నుంచి తియ్యని కధలు చెప్ప సాగెను.కాకి బయట నుంచే తిరిగి కబుర్లు చెప్ప సాగెను. ఈ విధంగా కాలమే తెలియ కుండా వారి మధ్య స్నేహ బంధము బలపడెను.

English: The King of Mice felt happy and started sweet conversation with the crow from inside his hole. The crow was talking in return staying outside only” Like this, the bond of friendship between them got strengthened by the day.

35.
కాకి తెచ్చి బెట్టె కలుగు చెంత దినుసు
ఎలుక దెచ్చి బెట్టె కలుగు నుంచి
నెయ్య మయ్యె వారి నడుమను యెంతయొ
యటుల యుండు గాదె యనగ బ్రేమ! 35
తాత్పర్యము
ప్రతి దినమూ వాయసము కలుగు చెంత తిను బండారాలు తెచ్చి పెట్టేది. మూషికము తన కలుగులో దాచుకున్న తిను బండారాలను తెచ్చి పెట్టేది.ఆ విధంగా వారి మద్య బలీయమైన స్నేహం ఏర్పడింది. అహా! ప్రేమ, స్నేహాలన్న ఇంత తియ్యగా ఉంటాయి కదా?

Every Day, the crow was bringing grains and other eatables and keeping near the hole. The mouse used to share her saved food with the crow. Thus, an unbreakable friendship bond developed between them. Is it not surprising how friendship develops even between born enemies?

§

Click here to buy this book today!

Panchatantram2Mitralabham600

పంచతంత్రం STORIES OF PANCHATANTRA—Mitra Labhamu (Gaining Friends)

panchatantramu

పంచతంత్రం

STORIES OF PANCHATANTRA

IN SIMPLE TELUGU POEMS — TRANSLATION INTO ENGLISH

MITRA LABHAMU- GAINING FRIENDS

For more than two and a half millennia, the Panchatantra tales have regaled children and adults alike with a moral at the end of every story. Some believe that they are as old as the Rig Veda. There is also another story about these fables. According to it, these are stories Shiva told his consort Parvati.The present series is based on the Sanskrit original.
A king, worried that his three sons are without the wisdom to live in a world of wile and guile, asks a learned man called Vishnu Sharman to teach them the ways of the world.
Since his wards are dimwits, Vishnu Sharman decides to pass on wisdom to them in the form of stories. In these stories, he makes animals speak like human beings. Panchatantra is a collection of attractively told stories about the five ways that help the human being succeed in life. Pancha means five and tantra means ways or strategies or principles. Addressed to the king’s children, the stories are primarily about statecraft and are popular throughout the world.

vishnusharman

विद्वत्त्वं च नृपत्वं च नैव तुल्यं कदाचन ।

स्वदेशे पूज्यते राजा विद्वान् सर्वत्र पूज्यते ॥

Scholar and king are never comparable. King is worshipped in his country, but scholar is worshipped everywhere.

ఈ రోజు నుంచి పంచతంత్రం కధలను తేలికైన, కమ్మని తెలుగు పదాలతో పద్య రూపంలో వ్రాయాలని సంకల్పించాను. సచిత్రంగా చేసి అందంగా ఉండేలా పిల్లలకు ఉపయోగ పడేలా చెయ్యాలని సంకల్పం.

From today, I decided to write the story “PANCH TANTRAM” a collection of moral stories penned by Manya Vishnu Sharma.

నాకు భగవంతుడిచ్చిన అహంకారాన్ని, ఆత్మ విశ్వాసంగా మార్చుకోమని ఇప్పటికి సంకల్పం కలిగింది.

I mode vow that I will turn my arrogance born out of immense self-confidence, knowledge and thirst for more into pure self-confidence.

§
1.
విష్ణు శర్మ నామ విప్రుండు గురువు
శిష్యులందరికిని చెప్పె కథలు
నాడు నేడు రేపు నీతి బతుకు రీతి
పంచతంత్ర మంచు పేరు నిడెను! 1
తాత్పర్యము
విష్ణు శర్మ అనే బ్రాహ్మణుడు తన శిష్యులకి పంచతంత్రమనే పేరుతో, ఐదు కధలు చెప్పెను. ఈ కధలు నాడు, నేడు రేపు ప్రజల ప్రవర్తనకు, రాజ ధర్మానికీ, మిత్రులను పొందడానికీ వంటి విషయాలలో మార్గదర్షకాలుగా ఉంటూ వస్తున్నాయి.

English:

A Brahmin and Teacher known as Vishnu Sharma, taught five moral stories to his students. These stories were applicable yesterday, are applicable today, will be applicable tomorrow. They teach us how people should behave, the duties of Kings and getting friends, eliminating enemies.

2.
అయిదు కధలు జెప్పె యనువగు భాషలో
మిత్ర లాభ మనియు మిత్ర భెద
మనియు మూడు కథలు మరిజెప్పె గురువు
పంచతంత్ర మన్న యెంచు రీతి! 2
తాత్పర్యము
పంచతంత్రమనే ఈ కధలలో విష్ణు శర్మ అనే ఈ గురువు మిత్ర లాభము, మిత్ర భేదము, లబ్ధ ప్రణాశము, అపరీక్షికారిత్వము అనే అయిదు కధలు చెప్పారు.

English:

In these five stories are namedPanchatantra, the teacher told the stories “Gaining Friends, Losing friends, Loss of gains, Of crows and owls, and Imprudence.”

3.
శాస్త్ర వేద మెల్ల చదివిన చాణక్యు
రాజనీతి విస్ణు వాచ్య రీతి
రెండు గలిపి జదువు పండు జనమ
తంత్ర మొకటి పంచ తంత్ర మొకటి!3
తాత్పర్యము
వేద శాస్త్రాలు అవపోసన పట్టిన చాణుక్యుని రాజకీయ తంత్రం, విష్ణు శర్మ వాచ్యంలో ఉన్న నీతి తంత్రమూ, రెండూ ఈ కధల్లో అగుపడతాయి. ఈ పంచతంత్రము చదివితే రెండు తంత్రాలూ ఒకచో చదివి నట్లే. జన్మ ధన్యమవుతుంది.

English:

The Rajaneeti of Chanakya, the Minister well versed in Vedas and Shastras and the knowledge of letters of Vishnu Sharma are both evident in these stories. Life is blessed if we read these stories.

4.
మిత్ర లాభమె మోదము హితుల గలువ
మిత్ర భేదము ఖేదము మిత్రులకును (మోదము శత్రులకును)
మోద ఖేదమ్ముల కధలె మొదటి రెండు
తంత్రి తెంపెను యెలుక తంత్ర మాడె నక్క! 4
తాత్పర్యము
మితులను కలిసినప్పుడు వచ్చే ఆనందము మిత్ర లాభంలో, మిత్రులు విడిపోయినప్పుడు వారికి కలిగే ఖేదము (శత్రులకి కలిగే మోదము) మిత్ర భేదము లోనూ, ఈ మోద ఖేదముల కధలే మొదటి రెండు. మొదటి కధలో మిత్రుని వలను కొరికి మిత్రుని రక్షించిన కధ, రెండో కధలో నక్క కుతంత్రంతో మిత్రునిచే, మిత్రుని చంపించిన కధా చెప్పబడ్డాయి.

English:

The first story is about the pleasure one gets when he meets a friend and second one is about the pain one feels when a friend is forced to distance from another one (though this enthralls the common enemy) were described. First story is about a mouse that secures the life of a dove by cutting the net in which he was trapped and in the second one, the story of two foxes that conspire and provoke one friend kill the other.

5.
వాస ముండెను యడవిన వాయసమ్ము
మృగము తాబేలు జింక మూషి కమ్ము
ఒకరి కొకరు సాయము జేసి యొడుపు నుండె
స్నేహ మన్ననె యదియని సెప్పు కొనగ! 5
తాత్పర్యము
ఒకానొక అడవిలో ఒక కాకి, జింక, తాబేలూ, ఒక ఎలుకా ఒకరికొకరు పరస్పరం సాయం చేసుకుంటూ, ఆహా! స్నేహమంటే ఇది కదా అనేలా, ఎలా కలిసి ఉన్నాయో మొదటి కధలో వర్ణింపబడింది.

English:

In the first story, a mouse, a deer, a tortoise and a crow that helped each other and lived friendly lives. Seeing this one used to wonder, “Oh! If not this, what is friendship?”

Image result for panchatantra images

6.
బోయ యొక్కడు వేటాడ బన్నె వలను
పైన యెగురుచు బొయెడు పావురములు
దినుసు చూసి ఆశతొడ దిగగ బోవ
వారి రాజు చిత్ర గ్రివుడు వారి నాపె! 6
తాత్పర్యము
ఇలా ఉండగా ఒక బోయవాడు పక్షులని వేటాడే నిమిత్తం ఒకచోట నూకలు జల్లి, వలను పెట్టి దగ్గర్లో చూస్తూ నిలుచున్నాడు. పైన ఎగురుతూ పోతున్న పావురాల గుంపు ఒకటి భూమిపై నూకలు చూసి ఆశతో దిగుచుండగా, వారి రాజు చిత్రగ్రీవుడు వలదని వారించెను.

English:

As time was passing off as usual in the woods, one day a hunter placed a net under a banyan tree and spread few grains to attract birds. A group of doves flying high saw the grains and with hope of food tried to come down. Their king Chitragreeva, asked them not to venture.

7.
మఱ్ఱి యందున యుండెను ముసలి కాకి
పిలుతు రాతని బ్రియ లఘు పతన కుండు
వేల పక్షుల నడుమున వాస ముండె
చూసె కాకియు బోయను వలను బన్న! 7
తాత్పర్యము
ఆ మఱ్ఱి చెట్టు కొమ్మల్లో లఘుపతనకడు అనే కాకి ఎన్నొ ఏళ్ళ నుంచి ఉంటోంది. అదె చెట్టుపైన కొన్ని వేల పక్షులు కూడా నివాస ముంటూ ఉండేవి. ఈ ముసలి కాకి బోయ వల పన్నడం చూసింది.

English:

In the branches of the Banyan Tree an old crow, by name Laghupatanaka has living since long. She saw the hunter laying the trap of net.

8.
అంత ఎగురుచు వచ్చెను ఆక సమున
గువ్వ రాజుతొ కూడిన గుంపు యొకటి
చూసె నూకలు కిందను చెందె ముదము
ఆశ తోడను దిగుటకు సిద్ధ పడెను! 8
తాత్పర్యము
ఆ విధంగా ఆకాశంలో ఎగిరే గువ్వలు గుంపుగా నూకల మీద ఆశతో కిందికి దిగే ప్రయత్నం చేశాయి. వారి రాజు, చిత్రగ్రీవుడు వద్దని వారించినా కూడా!

English:

Even though the King of Doves, Chitragreeva warned them not to, the hungry group of doves tried to get down to earth, in the hope of eating the grains.

9.
చిత్ర గ్రీవుడు వారికి చక్ర వర్తి
బలికె ఇటులను తొందర బడగ వలదు
నరుడు దూరని యడనిన నూక యెటుల
మోస మున్నది యిందున ఖండితముగ! 9
తాత్పర్యము
వారి రాజు చిత్రగ్రీవుడు చివరి యత్నంగా ఈ విధంగా చెప్పాడు. “మానవ సంచారం లేని కారడవిలో నూకలేలా వచ్చాయి. ఇందులో ఏదో మోసం ఉన్నట్లు కనపడుతున్నది. ఆగండి”

English:

Their king Chitragreeva warned them. “This is a wild forest where humans fear to enter. How can grains come here. There is some trickery in this. Please wait.”

10.
కాకి కూడను వారించె కాదు వలదు
పన్నె వల బోయ పట్ట మనను
నూక యాసతొ ప్రాణంబు నొదల తగదు
అయిన వినవాయె గువ్వలు యాస తోడ! 10
తాత్పర్యము
మఱ్ఱి చెట్టుపైన కాకి కూడా ” వలదు. వలదు. మనలను పట్టడానికి బోయ ఒకడు వల పన్ని పోయాడు. కాసిని నూకల కోసము ప్రాణాలు పణంగా పట్ట వద్దు” అని సలహా చెప్పింది. కాని ఆశ వదలని గువ్వలు వాయసము మాట కూడా పెడచెవిన పెట్టడానికి సిద్ధమయ్యాయి.

English:

The crow living on the tree too advised, “No! No! Do not venture to barter your lives to a handful of grains. A hunter laid a trap for us here”. But the greedy and hungry doves do not heed his advice too.

11.
గుంపు యందలి మూర్ఖపు గువ్వ యొకటి
నవ్వుచు రాజుతొ ఇటుల నుడివె రాజ
వయసు తోడను బుద్ధెట్లు నడచి వచ్చు
బుద్ధి మంతుడె ఎపుడును బెద్ద యగడె! 11
తాత్పర్యము
ఆ గువ్వల గుంపులోని మూర్ఖపు గువ్వ ఒకటి ఇటుల బలికెను. “రాజ! ఎవడు బుద్దిమంతుడో వాడు వృద్ధుడు గానీ ఏండ్లు మీరిన వాడా వృద్ధుడు?”

English:

A foolish dove in the group said, “Oh! King! The man’s wisdom is old, how can a man more age can be?”

12.
పోయి గువ్వలు చిక్కుకు పోయె వలను
గింజు కొన్నవి భయమున గువ్వ లన్ని
రాజు నయమున బలికెను రాగ మునను
ఆప దొచ్చిన కూడదు యవ సరము! 12
తాత్పర్యము
గువ్వలన్ని ఆ యువ పావురము మాట విని ఒక్కసారిగా కిందికి దిగి, నూకల ఆశతో వలలో చిక్కుకొని, గింజుకుంటూ భయముతో వణకడం మొదలు పెట్టాయి. ఆంతట రాజు ప్రేమతో, అనురాగముతో ఇట్లు నుడివెను “ఆపద వచ్చినప్పుడు తొందర, భయము పనికి రావు”

English:

All the doves, hearing the advice of the young dove, flew down with the hope of eating the grains and got entangled in the net. They were so afraid,they started struggling in the net. Then the King said with love and affection, “when we are in trouble, we should not be in a hurry or be afraid”.

13.
ఏక మయ్యిన మనమును ఎగర లేమె
ఒక్క దాటున యందరు ఊపు తోడ
వలను మోసుక పోదం వేగమునను
బుద్ధి తోడను మనమును బతుక గలము! 13
తాత్పర్యము
మిత్రులారా! మనమందరమూ, ఐకమత్యంతో ఉంటే ఈ వలను మోసుకుని ఒక్కసారిగా పైకి ఎగరలేమా? వేగంగా ఒక్కసారిగా అందరూ పైకి ఎగరండి. మన కుశాగ్ర బుద్ధి నుపయోగించి ఈ ఆపద గట్టెక్క గలము.

English:

My subjects! If we are united we can lift the net and fly again. So, with all your strength, fly all at a time. We can use our wisdom to protect ourselves and come out of difficult times.

14.
యెగిరి పోదము కలిసియు యాకసమున
హితుడు మిత్రుడు కడు సన్నిహితుడు కలడు
యతను యొక మూషికుడు హిరణ్యకుడు పేరు
పోదమచటికి యతడు నా పొందుకాడు! 14
తాత్పర్యము
గువ్వ రాజు ఇలా పలికెను. “మనమందరమూ ఐకమత్యంగా బలంతో పైకి ఎగురుదాము.నాకు హితుదు, అత్యంత సన్నిహితుడు అయిన మూషిక రాజు ఒకడు కలడు. అతని పేరు హిరణ్యకుడు. మనము అక్కడికి ఎగిరి పోవుదము .

English:

The King of Doves said further.  “We shall fly together along with the net into the skies. I have close friend who is my well-wisher. He is the king of mice. Let us go to him.”

15.
అనుచు బలుకగ గువ్వలు యెగిరె పయికి
వలను తమతోడ తీసుకు వాసి గాను
కాల మహిమ యనుచు వేట కాడు తిరిగి
బోవ యచ్చెరువున కాకి బోయె వెనుక! 15
తాత్పర్యము
ఈ విధంగా రాజు పలుకగా వినిన గువ్వలన్నీ వలను తీసుకుని ఒక్కసారిగా పైకి ఎగిరి పొయ్యాయి. “కాల మహిమ” అని ఆశ్చర్య పడిన వేటకాడు, నిరాశతో వెను దిరిగి వెళ్ళగా ఏమి జరుగుతుందో చూతమని వాయసము వారిని వెంబడించెను.

English:

Hearing what their King said all the doves in unison flew into the air carrying the net with them. “This is all mystery of time”, so thinking the hunter returned back, while the crow followed them out of curiosity.

Image result for panchatantra images

16.
రాజు నుడివెను గువ్వల రాశి తోడ
రయము కూడదు పిదపట తగదు భయము
రాజనీతిలొ తంత్రము రక్ష మనకు
దూర యోచన నేర్పున దమయు శక్తి! 16
తాత్పర్యము
ఆ విధంగా గాలిలో ఎగురుతున్న పావురాలని చూసి రాజు ఇలా చెప్పెను. రాజతంత్రంలో, ఏ విషయములో తొందర పడ కూడదు. తొందర పడి ఆపదలో చిక్కుకున్నప్పుడు భయ పడ కూడదు. తంత్రము రాజ నీతిలో భాగము. అదే మనకు రక్ష. దూరాలోచన, కష్టాల్ని ఓర్పుగా భరించే శక్తియున్నూ !

English:

The King further said to the doves so flying. “In Rajatantra (Rules of Governance) we should not hurry to take a decision, once we involve in trouble due to our hurry, we should not fear. That is our protection in Raja Neeti. (Ways of Governance). The basic traits must be thinking ahead of times and when in trouble to bear the pain.

17.
ప్రభువు చూసెను బెదరెడు పరిజనమును
బేగ ఎగురుడు హితుడు కాపాడు మనను
బొండు ఉత్తర దిక్కుకు భీతి విడుడు
మంచిమిత్రు బొందితి ఈ జన్మ మూషికమ్ము! 17
తాత్పర్యము
ఇంకా బెదురుతున్న గువ్వలను చూసి రాజు ఇలా పలికెను. “వేగంగా ఎగిరి ఉత్తర దిక్కుకు నడవండి. నా హితుడు నన్ను కాపాడును. ఈ జన్మలో నా పుణ్యం కొద్దీ ఒక మంచి మిత్రుడిని పొందాను.

English:

Seeing the still fearing doves, the Kind said assuring. “Hurry towards the North. There, my well-wisher, the King of Mice will rescue us. I got a very good friend in this birth, thanks to my Karma.

18.
పావురమ్ములు ఎగిరె బలిమి తోడ
కలుగు వద్దకు దిగగను గంపెడాశ
రాజు బిలిచెను మూషిక రాజు బ్రేమ
వచ్చినాడను నీదు యవసరమునను!

తాత్పర్యము

గువ్వలన్నీ రెట్టించిన బలంతో ఎగిరి పొవడం మొదలు పెట్టాయి. చివరికి మూషిక రాజు నివసించే కలుగు దగ్గరకు గంపెడాశతో దిగాయి. గువ్వల్ రాజు, కలుగు లోనికి చూసి “మూషిక రాజా! నీ అవసరం పడి వచ్చను” అని పిలిచాడు.

English:

Doves flew with all their strength and got down near the rat-hole where the King of Mice lived. The King of Doves dragged himself nearer the hole and shouted, “Oh! Friend! I came here on an urgent work with you!”

19.
మిత్రు మాటను వినినట్టి మూషికుండు
కలుగు విడిచిచియు నేలపై కొచ్చి చూసె
ఏమి మిత్రమ నిను చూడ ఎగిరి వస్తి
నిన్ను చూడగ దుఖము నాకు కలుగు! 19

తాత్పర్యము

మూషిక రాజు కలుగు బయటకు వచ్చి, “ఏమి మిత్రమా! నీ మాట వినగానే ఉత్సాహము ఉరకలేసి ఉన్న పాటున వస్తినే. నీ పరిస్థితి చూస్తే ఎంతో జాలి కలుగుతుంది.”

English:

The King of Mice rushed out of his home and said, “What? My dearest friend! Hearing your voice, I came running here. But your plight threw me into deep sorrow!

§

Image result for panchatantra images

उद्धरेत आस्माना आत्मानं न आत्मानं अवसादयेत् ।
आत्मा एव हि आत्मनः बन्धुः आत्मा एव रिपुः आत्मनः ।। श्लोक ५

Let a man raise himself by his own self; let him not debase himself. For he is himself his friend and foe.

BHAGAVAD GITA

References:

  1. http://sanskrit.samskrutam.com/en.literature-shloka-chaanakya-neeti.ashx

Saamethalu (Telugu Proverbs) 5

saametha5

Oorkey raaru mahaanubhaavulu

Great souls do not come without reason

Parigeththi paalu taagay kantey nilabadi neellu thaagadam maylu

It is better to stand and drink water than run while drinking milk

Pandhikemi telusu panneeti viluva?

What does a pig know of perfume

Pelli antae nooraella panta

Marriage is 100 years harvest

Pilli ki bichcham veyadu

So miserly he won’t even feed his cat

Pindi koddhi rotte

Make only as many rotis as you have flour

[Live within your means]

Pitta konchem kootha ghanam

Small bird but chirps sweetly [small child, but big brains]

Potti vaaniki puttedu buddhulu

Short person, but tall talents

Pundu meeda kaaram challinatlu

Rubbing salt [or chili in this case] on wounds

Puvvu puttagaane parimalinchunu

As soon as the flower is born it’s aroma spreads. [a prodigy shows talent at a young age]

References:

  1. http://www.saamethalu.com/op.asp