Tag Archives: Talent

Talent: మానస మనస కవితలు

The following Post consists of Poems spotlighting the Cultural Talent of @nasa_manasa.


Along with appreciating the past, it is important to encourage the future. New talent is should be given patronage and their skills shown to the community-at-large. Sometimes it is the refined and scholarly verses of a Vanichandra gaaru, and sometimes it is a fresh voice from a budding poetess.

Today we feature the latter courtesy a young lady named Manasa. Here are her poems in Telugu (with English translation provided by us). Please leave your comments below and encourage this young voice so she may continue to hone her skills in Telugu verse. In the manner of Hala Satavahana’s Gatha Saptasati, she has composed the padhyas below.

మానస మనస కవితలు

§
ఆమాత్రం చెప్పుకోవద్దు పూలు బాగా కడతాను అని జానెడు జడకోసం గుప్పెడు కడుతుంటే గంపెడు బంతి పూలు పంపారు తోరణాలు అల్లమని

At least I had to admire the floral garland I tie for my hair, for as I was doing so, someone asked me to make a marigold maala for the gate.

§
“తెలిసేట్టు చెప్పేది సిద్దాంతం తెలియకపొతేనే వేదాంతం.. తెలిసి తెలియక పోతే రాద్ధాంతం..”

Tell as though you know, and it’s science. Tell as if you don’t know, and it’s philosophy. Tell between knowing and not knowing and it’s debate.” Traditional Saametha

§
మనం అన్ని చెబుతాము , కానీ మనకు అన్ని చెయ్యడం కష్టం కదా….!ఈ జనాలు అర్థం చేసుకోరు…! కొతలంటారూ..!

We say we’ll do everything, but following through on everything is hard. People won’t understand and they say you’re just bluffing.

§
ప్రపంచం మొత్తం నువ్వు మాత్రమే లేవు, కాని నీలాంటి వాడు ఇంకొకడు వుండడు

In the entire world you’re not the only person, but your type of man is not found anywhere else.

§
“ని నవ్వు పూలవనం తేనెల్లో తియ్యదనం ని నవ్వు బంగారం మెరిసేటి సింధూరం నను తాకి వెళ్తూంటె మరచాను ఈ లోకం అ నవ్వే సాగింది గోదారి లా కావేరిలా”

“Your laugh is a garden of flowers, it’s the sweetness in honey; your laugh is golden, and your shining vermillion when it touches me, makes me forget the world. Your laugh is like like the flow of the Godavari and Kaveri. ” — mitrudu Rajesh rachana 🙂

§
ఇ మంచు కురిసే వేళ లో, చెలిగాడి గుప్పిట్లో నేను, వెచ్చదనం కోసం నెనెక్కడకు వెళతా

In these snowy times, she is in her lover’s hand. Where else will she go for warmth…

§
ఏల ఇతగాడికి ఇంత తొందర… ఈ కన్నె పిల్ల మనసు ను, ఈ సంకోచాన్ని అర్థం చెసుకునేదెన్నడు…

Why is he so hasty? When will he understand my sentiment, and understand why this girl who has come-of-age, reciprocates yet hesitates.

§
విరిసిన పువ్వు ఎన్నటికి వాడిపోకూదగని అనుకుంటా కాని నలిగితే నెనేమి చెయ్యగలను అందుకే నలిగినపువ్వు వాడలెక దాని వంక చూడటమే మానెసా
కాని దాని పరిమళం ఎక్కడకేళ్లినా నన్ను వదలటంలేదు

We hope the blossoming flower never wilts, but if it wilts what can I do? That is why the wilted flower, which is no longer useful, I no longer even glance at from the corner of my eye.

And yet, the fragrance of this blossom still surrounds me…

§
ఈ ప్రేమ పెళ్లి విఫలం అయ్యిన ప్రతీ సారి ఒంటరిగా ఇంకొన్నాళ్లు బతుకూ అని అవకాశం ఇచ్చి నట్టు ఉంటుంది

Even if this marriage of love fails, every time I’m alone, I wonder at how it still gives me the opportunity for life.

§
నేను వెధవని అనుకున్నప్పుడు ఈ ప్రపంచాన్ని చాలా తిట్టుకున్నా, నేను ఒక మనిషిని అనుకున్నాప్పుడు ఈ ప్రపంచం లొ ప్రతిదీ అధ్భుతంగా ఉంది, మీరు కూడా

When I think of all the crude wretches in the world, I curse them terribly. When I think of how I’m a person, I think that everything in this world has a wondrous quality to it, even you…

§

ముందు క్షణం లో ఎమి అయ్యిందో తెలియాక నన్ను  నేను వెతుకుతున్న ఆ నింగిలో చూస్తే రంగులు కురుస్తున్నాయి

I don’t know what happened in the previous instance, I searched for myself. When I look at the sky, the colours shower themselves.

నేలపై ఉన్నవన్ని నేను గుర్తించని ఆనందంతొ నాట్యం చేస్తున్నాయి

What all there is on this Earth, they dance with happiness.

ఎవరు నన్ను గుర్తించలేదు అన్న భాద

I suffer in the pain of not being recognised by others

నేను ఈ ప్రకృతి లో కలిసి పోయాను అంటూ ఒ సముచిత స్థానం ఇచ్చింది

I have been immersed in this world. Nature has given me a place among its creations

అలా  నేను పయనం మొదలు పెట్టా వారి ఆనందం వినొదిస్థూ

Like so, I began above, and I enjoy their happiness for their own sake.

§


Disclaimer: This article represents the opinions of the Author, and should not be considered a reflection of the views of the Andhra Cultural Portal. The Author is responsible for ensuring the factual veracity of the content, herein.

పంచతంత్రం STORIES OF PANCHATANTRA—Mitra Labhamu (Gaining Friends) Ch.6

పంచతంత్రం

STORIES OF PANCHATANTRA

IN SIMPLE TELUGU POEMS — TRANSLATION INTO ENGLISH

MITRA LABHAMU- GAINING FRIENDS-Chapter 6

§

[Continuing the Series of Original Poems on the Panchatantra by Chandra gaaru, is Chapter 6 of Mitra Labhamu. Chapters 1 & 2 can be found here, Chapter 3 here, Chapter 4 here , and Chapter 5 here. Today concludes Mitra Labhamu ]

మరియు నిటుల బలికె మూషిక రాజము
86.
భుక్తి పోయె నాదు శక్తి బోయె
నమ్మకంబు పోయె నా పరి జనులకు
కక్క మింగ లేక క్రుంగి పోతి ! 86
§
87.
భాగ్య మన్న నేమి భోద పడెను నాకు
కలిమి పోగ యెవరు కలిసి రారు
చక్కెరున్న చోటె చీమలు చేరును
కలిమి దోచు వాడె బలిమి కాడు! 87
§
88.
మూషికమ్ము పలికె మందరకము తోడ
కలిమి పోగ నేను కుమిలి పోతి
నమ్మి నట్టి జనులు నగుబాటు సేయగ
శత్రు నెదురు కొంటి శక్తి తోడ! 88
§
89.
దైవ మొక్కడుండు ధనము ధాన్యము నీగ
ప్రాప్త మెంతొ నేను పొందుటెంతొ
నిర్ణయించు నతడె నామ మాత్రమె నేను
బలము కూడ గట్టి పైకి దూకి! 89
§
90.
ఉట్టి పైన నున్న యతి తిండి చేరగ
జాగరూకు డైన జంగమయ్య
బుర్ర పగుల కొట్ట కర్ర విసిరె కక్ష
దైవ బలము తోడ తప్పు కొంటి! 90
§
91.
హిరణ్యకుడు తన హృదయ రోదన
దెలుప వాయసమ్ము జాలి పడెను
మందరకుడు చెప్పె మరి రెండు గాధలు
నీతి యున్న దందు రీతి గాను! 91
§
92.
ధనము యుండు డొకటె ఘనమంచు పొగిడేరు
పంచ కున్న వాడు పేద కాడె
పిసిని గొట్టు వాడు భావ మందున పేద
దాన గుణము లేని ధనియు పేదె! 92
§
93.
వాయసమ్ము పలికె మూషికు తోడను
మధుర భాష లాడు మిత్రు కంటె
చేదు నిజము పలుకు చెలికాడు శ్రేష్టము
కచ్చపమ్ము తోడ కలిమి మెండు! 93
§
94.
కశ్యపమ్ము యెలుక కాకియు యచటనె
కబురులాడు చుండె కొలని యొడ్డు
కాల మెరుగరాయె కలిమి చెలిమెయాయె
మిత్ర లాభ మొండు ముదము గూర్చ! 94
§

తాత్పర్యము
మూషిక రాజు హిరణ్యకుడు మరల ఇలా పలికెను. “నాకు భుక్తి పోయింది, శక్తి పోయింది. నేను నమ్ముకున్న, నన్ను నమ్ముకున్న నా సేవకులకు నాపై నమ్మకము పోయింది. నేను మింగ లేక, కక్క లేక కృంగి పోయాను. భాగ్యము కలిగి ఉండటమంటే ఏమిటో నాకు బోధ పడింది. కలిమిలో తోడు ఉన్న వారందరు లేమిలో దగ్గర్కు కూడా రారు. చక్కెర, బెల్లము ఉన్న చోటే చీమలు చేరతయాయంటారు కదా? ఇతరుల కలిమిని దోచుకొనే వాడే బలవంతుడు, నిజమే! మందరకమనే ఆ తాబేలుతో మూషికుడు ఇంకా ఈ విదంగా పలికెను. కలిమి యంతా పోగా నేను కుమిలి పోయాను. నమ్మిన పరిజనము నన్ను నవ్వుల పాల్చేసి పోగా, మొండి ధైర్యంతో శతృవుని ఎదుర్కొన్నాను. మనకు ధనము కాని, ధాన్యము కాని యియ్యడానికి దేవుడొకడుంటాడు. మనకు ప్రాప్తమెంతో, చివరకు దక్కేదెంతో దేవుడే నిర్ణయిస్తాడు. నేను నామ మత్రుడినే అని నిర్ణయించుకొని బలము కూడ గట్టుకొని పైకి దూకాను, ఎలాగైనా బైరాగి ఉట్టి మీద దాచిన ఆహారపదార్ధాలను చేరుకోవాలనే ధృడ సంక్ల్పంతో. అయితే జాగరూకుడైన బైరాగి తన చేతి లోని కర్రతో నా తల పగుల గొట్ట నెంచి గట్టిగా విసిరి వేసెను. దైవ బలంతో తప్పుకొని అరణ్యాలకు పారిపోయి వచ్చాను.
ఈ విధంగా మూషికుడు తన హృదయ విదారకమైన కధను చెప్పగా, అతని చిర కాల మితృడు, లఘు పతనకమనే వాయసము ఎంతో బాధ పడెను. మందరకుడనే కూర్మము మరో రెండు నీతి కధలను చెప్పి అందలి నీతిని వివరంగా బోధించెను. ” ధనము చేరగనే వందిమాగధులు చేరి చాలా ఘనంగా పొగుడుతారు. నిజానికి అతను ధనవంతుడెలా అవుతాడు? తనకున్న దానిలో పదిమందికీ పంచని వాడు పేదవాడే కదా? పిసింగ్షిక రాజు హిరణ్యకుడు మరల ఇలా పలికెను. “నాకు భుక్తి పోయింది, శక్తి పోయింది. నేను నమ్ముకున్న, నన్ను నమ్ముకున్న నా సేవకులకు నాపై నమ్మకము పోయింది. నేను మింగ లేక, కక్క లేక కృంగి పోయాను. భాగ్యము కలిగి ఉండటమంటే ఏమిటో నాకు బోధ పడింది. కలిమిలో తోడు ఉన్న వారందరు లేమిలో దగ్గర్కు కూడా రారు. చక్కెర, బెల్లము ఉన్న చోటే చీమలు చేరతయాయంటారు కదా? ఇతరుల కలిమిని దోచుకొనే వాడే బలవంతుడు, నిజమే! మందరకమనే ఆ తాబేలుతో మూషికుడు ఇంకా ఈ విదంగా పలికెను. కలిమి యంతా పోగా నేను కుమిలి పోయాను. నమ్మిన పరిజనము నన్ను నవ్వుల పాల్చేసి పోగా, మొండి ధైర్యంతో శతృవుని ఎదుర్కొన్నాను. మనకు ధనము కాని, ధాన్యము కాని యియ్యడానికి దేవుడొకడుంటాడు. మనకు ప్రాప్తమెంతో, చివరకు దక్కేదెంతో దేవుడే నిర్ణయిస్తాడు. నేను నామ మత్రుడినే అని నిర్ణయించుకొని బలము కూడ గట్టుకొని పైకి దూకాను, ఎలాగైనా బైరాగి ఉట్టి మీద దాచిన ఆహారపదార్ధాలను చేరుకోవాలనే ధృడ సంక్ల్పంతో. కాని జాగ్రత్త పరుడైన బైరాగి తన కర్రను విసిరి నా తల పగుల గొట్ట బోగా, ఎటులో తప్పుకొని అరణ్యాలకు పారి పోయాను.
ఈ విధంగా మూషికుడు తన కధను హృదయ విదారకంగా చెప్పగా విని, మిత్రుడు ఎంతో జాలి పడెను. మందరకుడు అన తాబేలు మరో రెండు నీతి కధలు చెప్పి అందులోని నీతిని వివరముగా చెప్పెను.ధనము చేరగానే వందిమాగధులు చాలా గొప్పగా పొగడుతారు. కానీ తన ధనాన్ని ఇతరులకు పంచని వాడు ధనవంతుడెలా అవుతాడు? వాడు పేదవాని కిందే లెక్క.
పిసినిగొట్టు వాడు భావ దరిద్రుడే కదా? దాన గుణము లేని ధనికుడు కూడా పేద వాడే.
ఈ మాటలు విన్న వాయసము “మిత్రమా! తియ్యని, పనికి మాలిన కబుర్లు చెప్పే స్నేహితుడి కంటే, చేదుగా ఉన్నా నిజము పలికే ఆప్తుడు మిన్న కదా? ఈ మందరకునితో చెలిమి చెయ్యి.”
ఆ తాబేలు, మూషికుడు, కాకి ఆ విధంగా గాఢమైన అనుబంధంతో స్నేహము చేస్తూ ఆ సరస్సు ఒడ్డునే కబురాడుకుంటూ కాలము తెలియకుండా గడుపుచుండిరి. వారి చెలిమే వారికి కలిమి అయ్యింది. మిత్ర లాభము ఎంతో ముదము గూర్చగా వారు ఆనందమున నుండిరి.

English: Hiranyaka, the mouse king, further said thus. “I lost my food. I lost my strength. My own subjects lost confidence on me (that I could provide them with food). I could neither digest nor throw up the insult. I understood the value of possessing wealth. When wealth is lost the kith and kin move away. They say that ants converge where there is jaggery/sugar. I understood that the one who loots wealth of others is strong. As my whole wealth was lost I got depressed. As my own subject left me as a laughing stock, I decided to face the enemy with stubbornness. There is God to provide us with wealth and food. What is due to us is provided by Him only. I am only a namesake. So thinking I jumped on the pot in which the sage kept his remnants of food. But the cautious sage threw his stick with an intention to break my head and kill me. I, by God’s grace, escaped unhurt and fled to the forests.

As the mouse told his story thus, the crow felt sad for him. The turtle told two moral stories and explained the moral therein clearly. He said,” The one who possesses wealth can not be called rich if he does not share it with others. The man who is reluctant to share is intellectually poor. One who does not have an intention to donate is the real poor.”

Hearing this the crow said, “My dear friend! It is always better to have a soul-mate who tells truth though sour, than having a friend who speaks sweetly but without conviction. You make friendship with my friend, the turtle”

Thus, the crow, the mouse and the turtle became bosom friends and were spending time in talking each other without knowing passage of time. Their friendship became their wealth. The gain of new friends made each very happy indeed.

§
95.
గడిచి పోయె నిటులె కతిపయ దినములు
మిత్రు లటులె కూడి ముదము నుండ
హరిణ మొకటి వచ్చె పరుగున వగరుచు
సూసి బెదిరి పోయి స్నేహితులును! 95
§
96.
వాయసమ్ము యెగిరె వృక్షము పైనకు
యెలుక దూరె చెంత కలుగు లోన
మందరకము మునిగె మడుగు లోపలకును
జింక కాచు టెటుల చింత తోడ! 96
§
97.
మిత్ర త్రయము యటుల మాటున డాగియు
చింత పడిరి చాల జింక గూర్చి
నీటి కొరకు పరుగొ వేటకాని భయమొ
హరిణి పరుగు తీయ కారణమ్ము! 97
§
98.
సరసు చెంత చేర హరిణి నిటు లడిగె
కొలను లోన దాగు కచ్చపమ్ము
ఆపదేమి వచ్చె యటుల పరుగు తీయ
యనగ హరిణి నిలిచి యిటుల బలికె! 98
§
99.
జింక తన పేరు చిత్రాంగు డనియెను
తనదు బాధ చెప్పె దీనము గను
వేట గాడు యమ్ము వేయ తప్పుకొని వేగ
పరుగు తీసి వస్తి మరుగు కొరకు! 99
§
100.
వలయు నాకు యిపుడు నెలవు దాగు కొనగ
యనగ కశ్యపమ్ము యిటుల బలికె
శాస్త్రములలొ కలవు సూత్రములు యరయ
జింక యడిగె యాస చెప్పు మనుచు! 100
§
101.
చెప్పె కూర్మ రాజు శాస్త్ర సారములను
పోర వలయు శత్రు బలిమి తోడ
పారి పోగ వలయు పోరి నిలువకున్న
పారి పొమ్ము కావ ప్రాణములను! 101
§
102.
వాయసమ్ము పలికె వేటగాడు వెడలె
చెట్టు పైన నుంచి చూస్తి నేను
వేట పూర్తి చేసి వెనుకకు మరలెను
చింత మాని మాదు వెంటె యుండు! 102
§
103.
కొలని కశ్చపమ్ము కలుగులొ యెలుకయు
వాయసమ్ము మాట వినిన యంత
చెలిమి చేసి జింక చింతను పోగొట్టె
కాల మెరుగరాయె కబురు లందు! 103
§

తాత్పర్యము
ఈ విధంగా కొన్ని దినములు యానందముగా గడిచి పోగా, ఒక రోజు ముగ్గురు మిత్రులు కొలను ఒడ్డున కబుర్లాడుకుంటూ ఉండగా ఒక జింక భయంతో పరుగిడు కుంటూ కాన వచ్చెను. మిత్రులు ఏదో ఆపద శంకించి బెదిరి పోయిరి. కాకి దగ్గరున్న చెట్టుపైకి ఎక్కెను. హిరణ్యకుడు తన కలుగు లోకి దూరెను. మందరకుడు కొలనులోకి జారుకొనెను. తమను తాము రక్షించుకున్నా కాని, వారి మనసున జింక కొచ్చిన యాపద తొలగించడమెలాగా యని చింతించు చుండిరి. “జింక కొచ్చిన యాపద యేమై యుండనోపు? కేవలం దాహముతో కొలను దగ్గరకు పరుగున వచ్చిందా? లేక వేటగాడెవరైనా వెంబడిస్తున్నాడా “యని పరి, పరి విధముల చింతించుచుండగా, ఆ హరిణము కొలను గట్టు వద్దకు చేరుకొనెను. అపుడు సరస్సులో దాగుకొన్న తాబేలు జింకను చూసి ఇటులడిగెను. “నీకు వచ్చిన యాపదేమి? ఈ విధంగా ఎందుకు పరుగు తీస్తున్నావు?” అనగా పరుగు యాపి జింక” నా పేరు చిత్రాంగుడు. వేటగాని బాణము బారి నుండి తప్పుకొని మరుగు కొరకు వెదుకుతూ పరుగిడుతున్నాను.” అని చెప్పింది. అప్పుడు మందరకుడు, “మన శాస్త్రాలు ఆపద నెదుర్కోవడానికి రెండు నీతి సూత్రాలు చెప్పాయి. మొదటిది ఆపదకు కారణమైన శత్రువును ఎదుర్కొని పోరాడడం. రెండోది పారిపోవడం. మొదటిది నీ శక్తికి మించింది కాబట్టి నీ శక్తి కొలది పరుగెట్టి ప్రాణాలు కాచుకో”
అప్పుడు చెట్టు పైన ఉన్న వాయసము, “చింత్రాంగా! భయము వీడు. నేనిక్కడనుంచి చూడ గలిగాను.వేటగాదు ఇంటి దారి పట్టాడు. నువ్వు ఇక్కడే ఉండి మా మిత్రులలో ఒకడివిగా హాయిగా ఉండు.ఈ మాటలు విన్న కొలను లోని తాబేలు, కలుగులొస్ని ఎలుక బయటకు వచ్చి, జింక భయాన్ని పోగొట్టి, జింకను తమ మిత్రులలో ఒకరిగా చేర్చుకొనిరి. ఆ నలుగురు మిత్రులూ కాలమే తెలియకుండా కబుర్లతో కాలక్షేపము చేస్తూ ఉన్నారు.

English: After passage of few days thus happily, one day even as the three friends were involved in animated conversation, there came running a deer with fear in his face. The three friends were scared of an imminent danger. The crow perched itself on the top of a tree, the mouse ran into its hole and the turtle escaped into the lake. Though they escaped to save themselves from danger their minds were anxious about the fate of the deer. They were speculating in their minds whether the deer came running for water or it was the fear of a hunter. As the deer reached the banks of the lake, the turtle asked it in hushed tone what the real danger that came upon the deer that he was running with fear. Then the deer replied that his name was Chitranga and that he escaped from the arrow of a hunter by a whisker. Then the turtle spoke to him of what the scriptures taught about the courage of action in times of danger. One was that the victim should face the enemy and defeat him. The second was to run away and save his life. As the deer was incapable of the former, the turtle advised him to run as fast as he can to save his life.

Then the crow perched on top of a tree said thus “From here, I could see that the hunter left for home. Now, Chintranga, leave your fear and stay with us as our friend“. Hearing this the mouse and turtle came out of their hiding places and made friends with the deer. The four friends were spending time in animated conversations.

§
104.
తిరిగి రాక పోయె హరిణి యొక దినము
మిత్ర త్రయము చింత మునిగి పోయె
మృగరాజు తినెనొ మడుగున పడెనొకొ
వలను చిక్కె నేమొ మరచి మరల! 104
§
105.
యనుచు దిగులు చెందె హరిణి రాకనె పోయె
కఛ్ఛపంబు బలికి కాకి తోన
మూషికమ్ము నేను మెల్లగ నడిచేము
వెగముగను నీవు యెగిరి చూడు! 105
§
106.
కొంత దూర మేగి కాకి కనె వేట
గాని వలలొ జింక కొట్టు కొనుచు
జాలి వీడి నన్ను కాలుడు వెంటాడు
యనుచు వగచె చాల హరిణి యయ్యొ! 106
§
107.
వాయసమ్ము పలికె వలదు చింత పడగ
యెగిరి పోయి తెత్తు ఎలుక మిత్రు
వలను పంట కొరికి విడిపించు వేగమె
యనుచు యెగిరి చనెను యెలుక చెంత! 107
§
108.
విటము వాయసమ్ము వీపుపై యెక్కగ
జింక చెంత చేరె జంట గాను
యెలుక కొరికె వలను యెంతయొ నేర్పుగ
జింక తప్పు కొనెను చింత బాసి! 108
§
109.
కృష్ణ శకుని పలికె గాలి మెకము గని
కలిసి రాదొ కట్టె కాటు వేయు
కాల మహిమ మనసు కాలుని తలచును
దైవ చింతె మంచి దారి చూపు! 109
§
110.
కూర్మ ముండ లేక కదిలెను నెమ్మది
మూషికమ్ము చూసి మదిని వగచె
కష్ట మొచ్చు నపుడు కలిసి నాలుగు వచ్చు
వేట గాడు వచ్చు వేగముగను! 110
§
111.
జింక నేను కాకి చనెదము వేగమె
కూర్మ మొండు తాను కదల లేదు
చిక్కు పడును వలను చాల కష్తమొచ్చె
కాతు నెటుల నేను కూర్మ మిత్రు! 111
§
112.
వేటకాడు వచ్చి వృత్తము వలవేసె
యెలుక చెప్పె యొక్క యుక్తి యిటుల
ప్రాణ మొదిలి నటుల పడ వలయును జింక
ప్లావి కనుల కాకి పొడవ వలయు! 112
§
113.
హరిణికుండు చూసి హరిణి పడి యుండ
సంతసమున పోయె జింక బట్ట
కశ్యపమ్ము నొదిలె కొలని గట్టు పయిన
యెరుగ డాయె మోస మెఱుక యిసుము! 113
§
114.
వేటగాని చూసి వాయసమ్ము యెగిరె
హరిణి కూడ యురికె హయము రీతి
యెలుక కొరికి పారె వలను కొరికి
కశ్చపమ్ము పోయె కొలను లోకి! 114
§
115.
బోయ వగచు కొనుచు పోయెను యింటికి
మిత్రు లొక్క చోట మరల చేరి
కబురు లాడు చుండ కాలమె తెలియదు
కాల మహిమ కాదె చెలులు దొరుక! 115
§
116.
మిత్ర లాభ మనెడు మంచి కధను చెప్పి
విష్ణు శర్మ తెలిపె శిష్యులకును
స్నేహితులను పొంది సుఖమున యుండుడి
జయము కలుగు మీకు జయము జయము! 116
§

తాత్పర్యము
ఒక రోజు ఆహారనికి వెళ్ళిన జింక ఎంత సెపటికి తిరిగి రాక పోయే సరికి, మిగిలిన ముగ్గురు మిత్రులు మిగుల చింత చెందిరి. “ఏ సింహమైనా మింగినదా, లేదా నీరు త్రావుతూ ఏ చెరువులోనైనా పడి కొట్టుకు పోయిందా లేక మరల ఏ వేటగాడి వలలొనైనా చిక్కుకున్నదా ” యని మిగుల చింతించిరి. ఎంత సేపు ఎదురు చూసినా జింక జాడ తెలియక పోవు సరికి, మందర్కుడు వాయసముతో, “మేమిరువురము చాలా నెమ్మదిగా నడుస్తాము. నువ్వు వాయు వేగముతో ఎగిరి పోయి, జింక జాడ తెలుసుకొని రమ్ము”
కాకి యటులనే కొంత దూరము ఎగిరి పోయి చూడగా, అక్కడ జింక ఒక వేటగాని వలలో చిక్కుపడి కానిపించెను. కాకిని చూసిన జింకకు దుఖము పొంగుకొచ్చి, ” యముడు జాలి లేక ఈ విధముగా నన్ను వెంటాడు తున్నాడు” యని వగచెను.
అపుడు కాకి, “నువ్వేమీ చింతపడకు. నేను ఇప్పుడే ఎగిరి పోయి మన మూషిక మిత్రుడిని తీసుకు వస్తాను. అతడు సునాయాసంగా వలను కొరికి నిన్ను రక్ధిస్తాడు” కాకి వేగంగా ఎలుక చెంతకు ఎగిరి వెళ్ళి మూపు పైన మిత్రుడిని ఎక్కించుకొని జింక యున్న చోట వాలెను, మూషికుడు వలను తన పళ్ళతో కొరికి జింకను కాపాడెను. జింక అత్యంత కృతఙ్ఞతతో వాయసమును చూసి, ” కాల మహిమో ఏమో కాని మనసు కాలునే తలచు చుండును. కాలము కలిసి రాక పోతే కర్ర పామై కరుస్తుందంటారు కదా. దైవ చింత తోడే నా యాపద తొలిగింది.”
ఇదిలా ఉండగా కూర్మము మనసు ఉండబట్టలేక నెమ్మదిగా నడుచుకుంటూ రా సాగెను. ఇది చూసి మూషికుడు, “కాల మహిమ అంటే ఇదే కాబోలు. కష్టాలు మూకుమ్మడిగా వస్తాయంటారు. వేటగాడు వేగంగా ఇటే వస్తున్నాడు. మేము ముగ్గురమూ తప్పించుకోగలము. కొలను పరిసరాలు దాటి వచ్చిన ఈ కూర్మము ఏ రీతి తప్పుకోగలదు? మిత్రుని నడక కూడా నెమ్మది”
ఇంతలో వేటగాడు వచ్చి వలను వేసి కూర్మమును పట్టివైచెను. అపుడు కాకి ఎగిరి వచ్చి ఒక ఉపాయము చెప్పెను. “కొలను గట్టుకి దగ్గరగా, జింక ప్రాణము విడిచినటుల పడి యుండ వలయును. నేను జింక కళ్ళను పొడుస్తూ ఉంటాను. వేటగానికి నమ్మకము కుదురుతుంది.” జింక, కాకి ఈ విధముగా చేయగనే వేటగాడు, జింక మరల దొరికిందన్న ఉత్సాహముతో, కూర్మమున్న వలను గట్టున వదిలేసి జింకను తెచ్చుకొన బోయెను. వేగంగా మూషికుడు వలను కొరుకగా, కూర్మము కొలనులోకి వెడలి పోయెను. వలను కొరికిన మూషికుడు కలుగులోకి పారి పోయెను. కాకి జింకను వదిలి ఎగిరి పోయెను. జింక లేచి పరుగు లంఘించుకొనెను. బోయగాడు ఈ వింతను చూది ఆశ్చర్యముతో, విచారముతో యింటి దారి బట్టెను.
మరల మిత్రులు నలుగురు కొలను ఒడ్డున చేరి కబుర్లు చెప్పుకుంటూ కాలక్షేపము చేసిరి. ఆహా! కాల మహిమ ఎంత గొప్పది? మంచి మిత్రులు దొరకడ మంటే పూర్వ జన్మ ఫలమే కదా?
మిత్ర లాభమనే ఈ నీతి కధను చెప్పి, విష్ణు శర్మ శిష్యులకు మంచి మిత్రులను పొంది సుఖముగా ఉండండి యని చెప్పెను.

English: One day Chitranga, the deer went in search of food but did not return at the usual time. The three friends started getting anxious about his whereabouts. As anxiousness gives rise to depressing thoughts, the friends were thinking, “Did a lion swallow our friend? Or did she slip while drinking water in a lake and drown? Or did he fall prey to a hunter’s trap?

As the deer did not return after lapse of some time, the turtle said to the crow, “We two walk very slowly. You fly at your maximum speed and search our friend” Immediately the crow set out in search of the deer. Soon, he found the deer trapped in a hunters net. The deer wailed and said that the Lord of death seemed to have no mercy on him that He was haunting him. The crow solaced him with words of courage and told him that he would carry the mouse on his back and that he would cut the threads of the net with his sharp teeth in no time. So saying, he flew to where the mouse was coming running and carrying him on his back came to where the deer was trapped. The mouse, no sooner he saw the plight of his friend, cut the net with his teeth and freed the deer. The deer thanked his friends and said, “I do not know! But I always think that death is at my doorstep. They say that if time is not good even a stick bites like a serpent“.

In the meantime, the turtle anxious about his friends started walking slowly towards the place where his friends were. Looking at him the mouse wailed that troubles would come in droves. Now the hunter will trap the turtle with his net. As he feared the hunter lay his net and trapped the turtle. As the mouse was feeling sorry for his friend, the crow came and advised thus. “The deer will lay as if he were dead. I will be piercing his eyes to make the hunter believe he was really dead. The hunter, in his happiness will rush for the deer’s body. The mouse will cut the threads of the net and the turtle will escape. We too can run for our lives.

As advised, the deer lay on the lake bank as if dead. The crow pretended he was piercing his eyes. Feeling happy he got back his deer, the hunter left the net on the river banks and started walking to the deer. The mouse cut the net fast and the turtle escaped. The mouse escaped into his hole. The crow, seeing the hunter very near, flew away. Getting the hint the deer ran as fast as he can.

The hunter was surprised and dismayed at the turn of events and left the place dejected. The four friends were happy again to have been reunited and as usual spent time on the lake banks always happy and animated.

§
విష్ను శర్మ విరచిత “పంచ తంత్రము” యను నీతి కధలలో రెండవ నీతి “మిత్ర లాభము”

This is “Mitra Labhamu” part of “Panch Tantra” written by Vishnu Sarma in Sanskrit.

శుభం భూయాత్
Subham Bhuuyaat.

Click here to Buy this Book today!

పంచతంత్రం STORIES OF PANCHATANTRA—Mitra Labhamu (Gaining Friends) Ch.5

panchatantramitra

పంచతంత్రం

STORIES OF PANCHATANTRA

IN SIMPLE TELUGU POEMS — TRANSLATION INTO ENGLISH

MITRA LABHAMU- GAINING FRIENDS-Chapter 5

§

[Continuing the Series of Original Poems on the Panchatantra by Chandra gaaru, is Chapter 5 of Mitra Labhamu. Chapters 1 & 2 can be found here, Chapter 3 here, and Chapter 4 here ]

54.
కఛ్ఛపమ్ము బలికె కాకరాజుతొ నిటుల
చూడ మూషికమును చింత తోచు
కారణమ్ము లేక కలత యెటుల యుండు
యనగ కాకి పలికె యౌననుచును! 54
తాత్పర్యము

English: The turtle further said to the crow. “The Mouse King seems to be very unhappy. There must be a reason for his sadness.” The crow agreed it was so and said thus.

55.
యెన్నొ సార్లు నేను యడిగితి యీ ప్రశ్న
విటము చెప్పదాయె విషయ మెపుడు
యనగ విన్న యెలుక యిటుల బలికె సఖ
గాధ చెప్పగాను ఘనము కాదు! 55
తాత్పర్యము

English: The crow said,” I asked this question many a time. But the mouse king never gave an answer about his sorrow.” Hearing this the mouse replied” Oh! Friend! Mine is not such a great story to tell. Anyhow, since you asked again please hear”

56.
మహిలరోప్య మనెడి మండలపు నగరి
తపసి యుండె తారచూడు డంచు
శివుని మందిరము స్థిరనివాసముగ చేసి
బిక్షు వతడు రోజు బిచ్చ మెత్తి
తాను తినుచు తన తోడు నలుగురికి
తినిపించు మిగిలిన తిండి బ్రేమ
చిక్కము పైదాచును చివరకు మిగిలింది
శయనించు హాయిగ శ్రమను మరచి
వాస మచటె యుండు మూషిక మిత్త్రులు
నన్ను చేరి పడిరి నిటుల చింత
తపసి దాచు తిండి తారల నడుమన
తింద మన్న మాకు దొరక దాయె! 56
తాత్పర్యము

English: The King of Mouses further said thus. “There used to live a hermit by name Tara Chaud in a distant town called Mahilaropya. He used to stay in Temple of Lord Shiva and was daily begging for alms. He used to eat a little and donate some to the poor guys who used to keep the Temple clean. The remainder of the food he used to save the remainder of the food in a peg that hanged high.

Some of my relations staying there came to me in sadness and lamented thus. Oh! Lord! The hermit is saving his food high in the air (reaching stars). We are not able to steal the food and eat as we cant reach such heights.”

57.
మరియు యిటుల బలికె మూషిక మిత్రులు
ఎవరి చేత కాదు ఎత్తు ఎగుర
ఎచట కైన నీవు ఎగిరి చేర గలవు
కూడ వచ్చి మాకు కడుపు నింపు! 57
తాత్పర్యము

English: Hiranyaka further told his story thus. “My friends and relations further told me that they were incapacitated to jump such heights and that I was the only one who could reach the food. They urged me to go with them and feed them”

58.
మిత్రు లందరి కూడి ముదమున నే బోతి
యెగిరి యందు కుంటి యతిది పాత్ర
తపసి దాచిన తిండి తృప్తిగ తినుచును
యచటె వాస ముంటి యెన్నియొ దినములు! 58

English: Hiranyaka continued. ” I went to the Hermit’s place accompanied by my friends and relations. At once, I jumped on the vessel containing food and we enjoyed the food that night and many more days to come and we stayed put there permanently.

panchatantramumitra

59.
దాచి నట్టి తిండి తరుగుట కనుగొని
తపసి చీల్చి నట్టి దండము గొని
పాత్ర పైన కొట్టె పలుమారు భయపెట్ట
దండ నీతి మమ్ము తరుము చుండె! 59
తాత్పర్యము

English:

the Hermit one day found that the food he is storing is vanishing on regular basis and kept a watch. Finding us stealing the food, he to took a slit stick and started hitting at the bottom of the vessel making huge noise to scare us away. Scared truly, we did not dare approach the food vessel again.

60.
విడువ డొక్క క్షణము వీక్షించ పాత్రను
సద్దు సేయు చుండె సాధు వెపుడు
వేచి యుంటి మేము వారము మాసము
తపసి విడువ డాయె తొలగ డాయె! 60
తాత్పర్యము

English:

The Hermit never stopped making sound with the stick and never removed his searching eye from the food. We waited for weeks and months but the Hermit was persistent.

61.
గడచి పోవ నిటులె కతిపయ దినములు
యొక్క మిత్రు డొచ్చె యతిని కలువ
సంజె వేళ యతడు చెప్పుచుండె కధలు
తిరిగి వస్తి ననుచు దేశములను! 61
తాత్పర్యము

English:

After passage of few weeks like this, one day one of his friends came to visit him and during the night of his arrival he started narrating the stories of his travels to various nations and places.

62.
మిత్రుడు యాడెడి మాటలు వినకనె
తపసి తట్టుచునుండె తిండి పాత్ర
చెప్పు మాటలు పెడ చెవిన బెట్టెడి నేస్తి
తపసి పోకడ గాంచి తామసమున
యిటుల బలికె కింక యతిధి తపసి జూసి
మిత్రుడనుచు వస్తి మోస కాడ
మోటు తనము తోడ మాట వినవ యేమి
వెడలి పోయెద నేడె వేరె దిక్కు
అతిధి వచ్చు వేళ యాదరముగ పిల్చి
పలుకరించి తగిన పీఠ మీని
మిత్రు విడువ ఎంతొ మేలని పెద్దలు
నీతి చెప్ప నేను నమ్మ నైతి! 62
తాత్పర్యము

English:

Even as the guest was talking the hermit was busily engaged in making sounds with his stick near the food store turning a deaf ear to his friend, The guest, angry at the attitude of the hermit said thus.” You are haughty. You are not at all hearing what I have to say. I will leave today and take shelter somewhere else. I came here thinking you were my friend. But you turned to be a cheat. It was my fault not to have heard the elders say not to enter the place of a host who does not invite you, offer a seat and inquire about your well being.”

63.
మరియు నిటుల బలికె మిత్రుడు కినుకతొ
ధనము మదము నీకు తలకు యెక్కె
నరక మగును నీకు నిశ్చయముగ తెలియు
యెంత తొరగ బోవ యంత మేలు! 63
తాత్పర్యము

English:

The guest further said angrily, ” The possession of wealth has gone to your head. Know that there is hell and you are certain to go there. I am leaving this place immediately for my own good.:

64.
కలత చెంది తపసి కఠిన పలుకులను
చెలుడు పలుక విని చెంత చేరి
చెప్పె యసలు కధ చెలునికి విశదము
నిజము విన్న చెలుడు నెమ్మదించె
యెలుక యుండు నెచటొ యెరుకనె నీకని
యడుగ తపసి చెప్పె యెరుక లేదు
మిత్రు డనియె నంత మూషికు డెంతయొ
దాచి యుండును తిండి దొంగ వోలె
యెంత ధనము యున్న యంత బలము యుండు
యెలుక ఎత్తు ఎగిరె యందు వలనె
జగతి నడుచు రీతి జనమును దోచియె
వినుము గాధ యొకటి వివరముగను! 64
తాత్పర్యము

English:

Hearing his guest speak harsh words, the hermit felt sad and moved closer to him. He told him the entire story of food and the mouse. Hearing this the guest cooled down and asked the hermit if he knew the place where the mouse stayed. the hermit replied in the negative. Then the guest said that the mouse must have accumulated lots of food. that is giving him the energy to jump so high. The ways of world are such that the persons who loot and accumulate wealth are the strongest. The guest then offered to tell a story with this moral.

65.
ఉ: నేనొక విప్రునింటి కడ నిల్చి యభ్యాగతుండనై
పానము యన్నమున్ యడుగ బాపని భార్య మక్కువన్
విప్రవరేణ్య మా కిలలొ వేలుపు మాదిరి వస్తిరీరు మా
యింటనె యన్నపానములు యాదర ముంచియు స్వీకరించుడీ! 65
తాత్పర్యము

English:

I once stood in front of the house of a Brahman and begged for alms. The wife of the Brahman invited me with pleasure and said I came like a God and requested me to stay with them and receive their hospitality.

66.
ఉ: నావుడు బ్రాహ్మణుండటులె నన్ను తనింటి లోపలన్
బూవులు తేవగన్ శివుని పూజలు సేయగ వారికిన్ తగున్
సేవలు సేయగన్ యచటె సమ్మతి సమ్మద ముండిపొమ్మనన్
యావిధి సర్వదా సనువు యాగము సక్రియ సేయుచుండగన్! 66
తాత్పర్యము

English:

Hearing this the Brahman too invited me into his abode and requested me to help in his daily prayers by bringing flowers and other requirements for his daily Yaga and prayers and so I was doing this with pleasure and enjoying their hospitality.

67.
అంత యొక్క దినము యార్యుడు పత్నితొ
యిటుల బలికె నేడు యినుడు దిశను
మార్చి యుత్తర దిశగ మరలుటన్ ధనికులు
దాన మిత్తు రెంతొ తనివి తోడ! 67
తాత్పర్యము

(తనివి= తృప్తి)

English:

One fine morning, the Brahman called his wife and told her that the pious Uttarayana started and that the rich donate alms and gifts to Brahmans and so he is going to the next village to receive such gifts.

68.
పోయి వత్తు నేను పక్క గ్రామము దమకను
తెచ్చు కొనెద వారు ఇచ్చు ధనము
బ్రాహ్మణుడను బిలిచి భోక్తవ్యము నిడుము
కమల ధరుని తలచి కాలు మొక్కు! 68
తాత్పర్యము

English:

“I will go to the next village and come back. In the meantime please call a Brahman and feed him in the name of Sun God.” said the Brahman.

panchatantramu

69.
పడతి చెంత లేవు బియ్యము దినుసులు
కోపమొచ్చి పడతి కస్సు మనెను
కుండ నిండు కొనెను వండెద యే రీతి
కర్మ నాది మిమ్ము కట్టు కొంటి! 69
తాత్పర్యము

English:

As the Brahman Lady had no rice or other items to cook, she became angry and lamented that she did a mistake marrying the poor Brahman.

70.
నొచ్చు కొన్న బాప నెమ్మది బలికెను
అటుల యాడ తగదు మాట మీరి
దేవుడిచ్చి నంతె దక్కును మనలకు
సగము పంచు కున్న సుఖము కలదు! 70
తాత్పర్యము

English:

The Brahman was sad too at his plight and was hurt at his wife’s words but recovered fast and said thus. ” You should not talk in such a harsh tone. Whatever God gives only will remain with us. If we share half of it we shall be blessed”.

71.
ఫలము దక్కు సగము భాగము బంచగ
ధనికు డేమి పొందొ దాన మిచ్చి
పేద వాడు పొందు పంచగ సగ పాలు
పేద ఇంటి గంజి పాయసమ్ము! 71
తాత్పర్యము

English:

If we share half of whatever little we have we will get the God’s blessings. If the rich gives a lot too, such blessing is not available. The poor gets back in kind if he gives half of what he has. The gruel in a poor man’s house is like Nectar.

72.
ఇచ్చు వాని కెపుడు ఇచ్చుట ధర్మము
పిసిని ధనికు జనులు యీస డింత్రు
సంద్ర మందు నీరు సంగ్రహించ రెవరు
బావి నీరు తాగ బ్రీతి మెండు! 72
తాత్పర్యము

English: The man who gives in charity should be helped in need. The miserly rich are shunned by the public. Water in the ocean is never taken by people to drink. But water from well is taken,

73.
అర్హ తెరిగి ఇవ్వ వ్యర్ధ మవదు యేది
ఆశ యెక్కుడైన నాశ మగును
యనగ భార్య యడుగ యది యెటు లనుచును
స్వామి చెప్పె సతికి శాండిలికి కధను! 73

English: If we give to the deserving, it will not be wasted. If a man develops greed he will perish. When the Brahman said so, “How is it so?”. Then the Brahman told her a story in reply.

74.
అడవి పంది పయిన యస్త్రము విసిరెను
విల్లెక్కు బెట్టిన వేట గాడు
గాయ పడిన పంది గర్జించి యురికెను
బోయ ప్రాణము పోయె పంది చేత
పంది కూడ తనదు ప్రాణము వదిలెను
బోయ చేసిన పెను గాయములతొ
జంబుకమ్మొక్కటి జనుచును యాదారి
క్షుద్భాధ పెక్కుడు క్షోభ పెట్ట
బోయ పంది జూసె బాయగ యసువులు
భాగ్యమన్న నాది బాగు బాగు
దొరికె యాహారమ్ము దండిగ యీనాడు
యనుచు తలచి నక్క యాశ చూసె! 74
తాత్పర్యము

A hunter shot his arrow at a boar which was injured. The boar, though injured, jumped on the hunter and killed him on the spot. It too died of the wounds inflicted by the hunter. A fox going that way very hungry and in search of food saw the bodies of the hunter and the boar. It thought in greed that it got plenty of food that day.

75.
దైవ బలము నాకు తోడయె యీనాడు
తృప్తి తీర తినగ దొరికె తిండి
పూర్వ జనమ మందు పరులను సేవించ
ఫలము దక్కు నంద్రు మరు జనమ! 75

English: It said to itself that it was God’s grace that she got plenty of food. Learned say that if one has done all good deeds in the previous births, they will be rewarded in the future births.

76.
వెదుక కుండ దొరికె వెనుక జన్మ ఫలమె
చేయు పుణ్య మొచ్చు జీవి వెంటె
చేసి యుండ నోపు చాల పుణ్యము నేను
విందు దొరికె నేడు వింత కాదె! 76

English: I came across so much of food without any effort. I must have done a lot of good in my previous births, I got a feast now. The good one does follows him for many births.

77.
కొలది కొలది దినెద కూడ బెట్టెద నంత
ధనము యున్న నాడె దాచ నోపు
యనుచు పెద్ద లనిరి యెంతొ ఙ్ఞానులు వారు
వింటి నారి తినెద పంట కొరికి! 77
తాత్పర్యము

English: It again thought that the leaned said that one should save money when it was plenty. I will also eat this food in small quantities daily. For today I will satisfy my hunger with this gut of the bow.

78.
యనుచు జంబుకమ్ము యానందముగ పోయి
వింటి నారి కొరికె పంటి బిగువు తోడ
బిగిసి యున్న నారి తెగివచ్చె వేగమ
నారి ద్దెబ్బ తగిలి నక్క చచ్చె! 78
తాత్పర్యము

English: So thinking the fox tries to snap the gut of the bow with his teeth using all the strength. The gut which was fixed to the bow very tightly snapped with such a speed that it hit the fox on the head and it died instantly.

79.
విప్రు డిట్లు యనియె వింటివ గాధను
యెన్ని దినము లుండు యెపుడు బోవు
ధనము, ఙ్ఞాన మెంత తనవిధి యెటులుండు
కర్త నిర్ణయించు కర్మ ఫలము! 79
తాత్పర్యము

English: The Brahman said. “Did you hear the story?” When does money come and where does it go? Who can predict the fate of his life? Only Lord Brahma decides the Karma and its effects”

80.
నక్క కధను విన్న నాతి యిటుల బల్కె
అర్ధ మయ్యె నాకు యాశ యనగ
యెంత చేటు దెచ్చొ యిచ్చి పుచ్చు కొనుట
భాగ్య మెంత యనగ బోధ పడెను! 80
తాత్పర్యము

English: Hearing the story of the greedy fox the wife of the Brahman said she understood the ill-effects of greed and the pleasure in giving and taking.”

81.
నువ్వు లుండె కొన్ని నాకడ పాతవి
పొట్టు తీసి వాటి రొట్టె సేతు
బ్రాహ్మణుడను బిలిచి భోజనము పెడుదు
బాపడేగె ముదము ప్రక్క గ్రామమునకు! 81

English: “I have with me un-husked sesame seeds with me in the house. I will remove the husk, make a roti and feed a Brahman” said the lady. Hearing this Brahman left to the next village.

82.
పొట్టు తిలలు నాన బెట్టి పొట్టును తీసి
పెట్టె యెండ యందు పడతి బాప
నాయి యొక్క టొచ్చి నాకి పోయె తిలలు
పడతి ఇంట వేరె పనిలొ యుండ! 82
తాత్పర్యము

English: the lady soaked the sesame seeds in water, removed the husk and kept them outside for drying. As she was engaged in household chores, a dog came and licked the seeds.

82.
ఇంతి చింత చెంది ఇటులను యోచించె
కుక్క ముట్టె నువ్వు కార్య మేమి
నువ్వు పప్పు ఇచ్చి నువ్వులు యడిగెద
పప్పు సాటి రాదు పొట్టు నువ్వు! 82

English: seeing what happened, the lady lamented how she could feed the sesame seeds touched by the dog and decided to exchange the husked seeds for un-husked from some one. she thought anyone would be willing to exchange husked seeds for the un-husked ones.

83.
పడతి పోయె పక్క బాపని యింటికి
పప్పు నిత్తు బదులు పొట్టు నువ్వు
నిత్తు రేని యనగ నటులనె బాపత
మగడు వచ్చి వలదు మోస మనియె! 83
తాత్పర్యము

English: The lady went to a neighbor’s house and offered to exchange the husked sesame seeds for un-husked one and the lady of the house gladly accepted the exchange. But her husband, who overheard, prevented her to do so as there must have been some cheating involved.

84.
పప్పు ఇత్తు రెవరు పొట్టు నువ్వు బదులు
మర్మ మెరుగ కుండ మారకమ్మ
విన్న విప్ర వనిత వల్లె యనుచు చెప్పె
కారణమ్ము లేక కదల దేది! 84

English: “Who will give husked seeds for raw seeds unless there is some hidden secret in the exchange? ” said the husband. So, the lady of the house declined the exchange. Without reason, nothing happens nor moves.

85.
అతిధి కధను చెప్పి యతి తోడ ఇంటులనె
మూషికమ్ము ఎగుర మర్మ మెరుగు
దాని కొచ్చె బలము దాచిన తిండితొ
అర్ధ బలము మిన్న యంగ బలము కంటె! 85
తాత్పర్యము

English: The guest told the story to the hermit and said thus. “You should know the hidden reason how the mouse was able to jump so high. It is because of the huge pile of food it saved. Always know that the strength from hidden treasure is greater than strength of one’s limbs.

§

Click here to Buy this Book today!

Panchatantram2Mitralabham600


न कोई किसी का मित्र है और न ही शत्रु, कार्यवश ही लोग मित्र और शत्रु बनते हैं॥

పంచతంత్రం STORIES OF PANCHATANTRA—Mitra Labhamu (Gaining Friends) Ch.4

mithralabhamu4

పంచతంత్రం

STORIES OF PANCHATANTRA

IN SIMPLE TELUGU POEMS — TRANSLATION INTO ENGLISH

MITRA LABHAMU- GAINING FRIENDS-Chapter 4

§

[Continuing the Series of Original Poems on the Panchatantra by Chandra gaaru, is Chapter 3 of Mitra Labhamu. Chapters 1 & 2 can be found here and Chapter 3 here.]

 

1.
విష్ణు శర్మ నామ విప్రుండు గురువు
శిష్యులందరికిని చెప్పె కథలు
నాడు నేడు రేపు నీతి బతుకు రీతి
పంచతంత్ర మంచు పేరు నిడెను!  1

………………………………………………

36.
ఆరు లక్షణములు ఇరువురి బ్రేమకు
పంచు కొనుట గలుగ యుంచు కొనక
పుచ్చు కొనుట కరుణ ఇచ్చిన బహుమతి
వలయు పంచుకొనగ తెలిసిన మాటయు! 36
తాత్పర్యము

English: There are six distinct characteristics to define friendship between two individuals. 1. Sharing whatever is possessed without being miser. 2. Accepting whatever is given out of love and 3. Sharing the thoughts through the word of mouth.
kaakihiranyaka

37.
చెప్పు మాటలు వినును చెవుల కింపు గాగ
తిండి బంచు హితుకు తాను తినగ
తినును హితుడు తనకు దానమిచ్చిన తిండి
గుణము లివియె బ్రేమ గుఱుతు బట్ట! 37
తాత్పర్యము

English: 4. The other friend hears the words spoken by the first with attention. 5. While eating he shares food with the friend. 6. The real friend savours the food so served by the other. These are the six characteristics that define true friendship.

38.
కాంక లివ్వ శివుడు కరుణతొ జూచును
గడ్డి బెట్ట యావు బిడ్డ మరచి
బాలు ఇచ్చు జాల బ్రేమ మీరంగను
ఇచ్చి పుచ్చు కొనుట యసలు బ్రేమ! 38
తాత్పర్యము

English: God gives boons if we appease him with small gifts. If we feed grass the cow gives milk even forgetting to feed the calf. The real friendship lies in give and take.

39.
సాగ వారి మైత్రి సామ్యమునను
వాశి కుదుర ఎలుక వాయసమ్ముకు
కలుగు వదిలి ఎలుక కాకి పక్కకు వచ్చె
రెక్క నడుమ డాగి సుఖము నుండె! 39
తాత్పర్యము

English: As the friendship between the mouse and the crow established like this, and mutual trust between them increased by the day, the mouse came out of the hole and settled in the feather-bed of the crow.

40.
అంతట యొక దినము యాయాస పడుచును
వాయసమ్ము వచ్చె వేగము గాను
తాను ఇచట నుండ తగదని ఏడిచె
ఎలుక చింత చెందె ఏమి యాయె! 40
తాత్పర్యము

English: As days were passing by like this, one day the crow came flying fast sweltering and breathless and told the mouse that it would be impossible for her to stay there in the forest. The mouse asked him what had turned up.

41.
వాయసమ్ము బలికె యాయాసమును వీడి
కరువు వచ్చి పడెను కాన యందు
గంజి లేక జనులు కాక బలు లాపిరి
బోయ వాడు వలను బట్టు కొచ్చె! 41
తాత్పర్యము

English: The crow recouped her breath and said that a severe drought hit the surroundings of the forest and people, unable to feed themselves stopped offerings to crows. ( This reference is to the offerings of cooked read rice to crows during Yagas and at the time of paying obsequies to the Departed). Hunters are on prowl to net the various birds in the forest.

42.
బోయ వాండ్రు వచ్చి బన్నిరి వలలను
నేను వలను చిక్కి నయమున వచ్చితి
ప్రాణ ముండ నేను బయటకు బోవలె
ఎటుల యైన బోదు ఎచట కయిన! 42
తాత్పర్యము

English: I too got caught in one net, but through my tact I came out. If I want to live I should leave the forest. I should go somewhere, somehow.

43.
యనగ విని యెలుక యెంతయు చింతించి
యిటుల బలికె ‘హితుడ ‘ యెటుల బోదు
విపుడు గమ్య మెచట వేగిర బడకుము
యాపద సమయమున యాలో చించు! 43
తాత్పర్యము

English: Hearing the melancholic story of the crow, the perturbed mouse said. “Oh! Friend! Where will you go now? What is the destination? Do not hurry. In times of trouble, you should think”

44.
యనగ బలికె కాకి యెంతయొ బ్రేమతొ
కలడు యొక్క హితుడు కారడవిన
మందరకము యతడు మిత్రము హితుడును
కూర్మ రాజు యతడు కావ గలడు! 44
తాత్పర్యము

English: The crow said with lots of affection. “ I have a friend yonder deep in the forest. He is a Tortoise. His name is Mandaraka. He can provide us a secure place”

45.
స్నేహ శీలి యతడు సాకును మనలను
కబురు లాడు కొనుచు గడుప వచ్చు
సుఖము నుండ వచ్చు సమయము తెలియదు
నోరు మంచి దైన యూరు మంచి! 45
తాత్పర్యము

English: He is of a very friendly disposition. He will patronise us. We can spend time in friendly conversations. We can live happily without knowing time. If our word is good, world is good to us.

46.
దూర మేగ వలయు దేహము కాపాడ
కాపు (రక్ష) లేదు కాల మెట్లు గడచు
పోద మటకు బేగ పయనము యగుమన
మూషికుండు బలికె మరల ఇటుల! 46
తాత్పర్యము

English: To secure ourselves, we may have to travel beyond borders. How can we spend time here fearing for security day on day? Get ready! We shall travel fast. Hearing this the mouse said thus.

47.
ఎగుర గలవు నీవు యాకస మందున
నేను ఎటుల వత్తు నడక తోడ
యనగ కాకి బలికె యెంతయొ బ్రేమతొ
భయము వలదు హితుడ కలదు వెరవు! 47
తాత్పర్యము

English: You can fly high in the air. How can I follow you on land at snail’s pace? Hearing the doubt of the Mouse the crow said, “Do not fear. There is a way out of this tricky issue”

48.
ఎగుర గలను నేను ఎంతపైకి యయిన
గింగిరాలు కొట్టి కింద దిగెద
నాదు వీపు మీద నీవు కూరుచొనుము
యెగిరి పోద మటులె యేల భయము! 48
తాత్పర్యము

English: “Yes! Right! I can fly high in the air. I can do acrobatics in the air and land safely anywhere. You sit on my back. Why should you fear? We shall fly together.”

49.
ఎక్క మూషికుండు యెగిరెను కాకియు
మిత్రు జూడ ఎంతొ ముదము తోడ
ఆకసమున బోయె యమిత వేగముతోడ
చేరె బేగ చెలుని చెరువు చెంత! 49
తాత్పర్యము

English: Thus, as the mouse sat comfortably on her back the crow flew into the skies with intense speed and pleasure and reached his friend, the Tortoise place.meeting-a-new-friend-1

50.
పిలిచె హితుడ చూడు పరుగున వచ్చితి
వచ్చి కౌగలించు వొక్క సారి
మేని స్పర్శ మంచి గంధము కాదొకొ
కప్పురంబు తోడ కలియు రీతి! 50
తాత్పర్యము

English: After landing on the banks of the lake where the tortoise lives, the crow called out. “Oh! Friend! I came to see you with doubled up enthusiasm. Come and hug me. Elders say that the touch of a friend’s body is like camphor coated with sandalwood.

51.
కూర్మ మొచ్చి చూసె కడు సంతసము తోడ
కుశల మడిగె బ్రేమ కాకి జూసి
అడిగె హితుడ యెలుక యెటులొచ్చె నీ తోడు
కాకి తినదె యెలుక కాన గానె!
తాత్పర్యము

English: The tortoise came out with immense happiness and asked about the welfare of the crow. He asked with surprise, “Is not mouse your food? How could it accompany you, without your devouring him?”

52.
కాకి బలికె ఇటుల కడు ప్రేమ తోడను
మూషికుండు నాకు మంచి హితుడు
పరుల సేవ యతని పరమార్ధ మగుటను
చూసి నేనె యతని చెంత బోతి!
తాత్పర్యము

English: Crow said thus. “This Mouse King, Hiranyaka, is my best friend. His life is dedicated in the service of others. Looking at his service to others, I only approached him for a hand of friendship”

53.
మాయ లేదు యితడు మర్మమె యెరుగడు
నన్ను విడిచి యుండ నేర కుండె
మోసుకొస్తి ఇటకు మందరకమా యన
యెలుక చెప్పె ఇటుల యతని కధను!
తాత్పర్యము

English: The crow further said,” There is nothing secretive about his affairs and does not know miracles. He was unable to stay back in our earlier abode without me being there. So, I carried him on my back all the way, Oh! Mandaraka!” Then the mouse, Hiranyaka started telling his past story thus.
the-rescue-of-a-deer-1


 

न कोई किसी का मित्र है और न ही शत्रु, कार्यवश ही लोग मित्र और शत्रु बनते हैं॥

పంచతంత్రం STORIES OF PANCHATANTRA—Mitra Labhamu (Gaining Friends) Ch.3

Panchatantram2Mitralabham600

పంచతంత్రం

STORIES OF PANCHATANTRA

IN SIMPLE TELUGU POEMS — TRANSLATION INTO ENGLISH

MITRA LABHAMU- GAINING FRIENDS-Chapter 3

§

[Continuing the Series of Original Poems on the Panchatantra by Chandra gaaru, is Chapter 3 of Mitra Labhamu. Chapters 1 & 2 can be found here.]

21.
నూక యాశతో భూమికి దిగుగ బోవ
బోయ బన్నిన వలలోన బోయి చిక్క
గంపెడాశతొ వస్తిమి గనికరించు
పరివారము రక్షించి బోవ నిమ్ము! 21
తాత్పర్యము
“నూకల మీద ఆశతో కిందకు దిగగా, బోయ వాడు పన్నిన వలలో చిక్కుకున్నాము. నీ మీద గంపెడాశతో వచ్చాము. కనికరించి నా పరివారాన్ని ముందుగా రక్షించు” అని గువ్వల రాజు పలికెను.

English: The King of Doves said thus. “Greedy to eat the grains on the earth, we flew down and got entangled in the net thrown by the wily hunter. Please rescue my subject with kindness”

Image result for panchatantra images

22.
తుదకు నీ బళ్ళ బిగువు తోడ కావు
నన్ను యనగ మూషిక రాజు నొచ్చు కొనియె
మొదలు రాజు గాదె తుదకు మిగుల బంట్లు
యనగ గువ్వ రాజు యిటుల నుడివె! 22
తాత్పర్యము
“నా పరి జనాన్ని కాచిన పిదప నా బధాలను కూడా తొలిగించు!” అని గువ్వల రాజు మూషిక రాజును వేడుకొనెను. అది విన్న మూషిక రాజు నొచ్చుకొని ఇటుల పలికెను. “మొదట రాజు ప్రాణాలు కాపాడి, తరువాయి పరిజనుల కాచుట పాడి కాదే?” అనగా గువ్వల రాజు ఇట్లు పలికెను.

English: “Finally, you can save me with the strength of your teeth.”, When the King of Doves said thus the King of Mice felt sad and said, “Oh! Friend! Is it not appropriate if the King is rescued first and then the subjects?”

23.
నమ్ము వారిని కాపాడి నన్ను గావు
రాజ ధర్మము కాదటె ప్రజల గావ
సేమ ముండెడి ప్రజలు రామ రక్ష
వారి బంధమ్ము తొలగించి వారి బంపు! 23
తాత్పర్యము
“నన్ను నమ్మిన వారిని కాచి నన్ను కాపాడు. ప్రజలను కాపాడుట రాజ ధర్మము కాదా? ప్రజల క్షేమమే కదా రాజులకు శ్రీ రామ రక్ష. ముందు వారిని కాపాడి పంపుము.”

“Is it not my duty to protect my subjects, as a King? They came with me having belief. The safety of people is as Rama’s blessing to the King”, so said the King of Doves. “So, you rescue them first and send them on their way”.

యనవుడు మూషిక రాజు వలను గల తాళ్ళను పళ్ళతో పట పట కొరికి చివరకు చిత్రగ్రీవుని కూడా విముక్తి చేసెను. 24

English: Hearing this, the King of Mice rescued all the doves including the King by cutting the net with his teeth,

25.
ఎలుక గువ్వ చెలిమి ఇటులుండ చూసిన
వాయసమ్ము కలుగు చెంత చేరి
మూషికుండ నేను మిత్రుడ గువ్వకు
నీదు స్నెహ మరసి నిన్ను వేడ! 25
తాత్పర్యము
గువ్వ, మూషికము చెలిమి కనులారా చూసిన వాయసము మూషికము నివాసమైన కలుగు వద్దకు వచ్చి, ” ఓ మూషిక రాజా! నేను చిత్రగ్రీవుని మిత్రుడను. మీ ఇరివురి స్నేహము చూసి ఎంతో సంతొషము కలిగింది. నీతో మైత్రి కొరి వచ్చాను” అని పలికింది.

Looking with happiness, the friendship of the Mouse and Dove, the Crow came to the rat hole and said thus. “ Oh! Hiranyaka! I am friend of Chitrgreeva. I was elated to see how close you two were. So I came here seeking your hand of friendship”

26.
కలుగు నుంచి వచ్చి కనుమ నన్ను కరుణ
యనగ మూషికమ్ము యిటుల నుడివె
నీదు నాదు జాతి కాదు మిత్రు లెపుడు
మైత్రి నీవు నేను మసలు టెటుల! 26
తాత్పర్యము
“కలుగు బయటికి వచ్చి నన్ను ఒక్క సారి చూసి పొమ్ము” అని వాయసము వేడుకొనగా, మూషికము ఇటుల పలికెను. “ఒయి! వాయసమా! నీకూ, నాకూ మైత్రి పొసగుటెటుల? మనది జాతి వైరము కదా? వాయసము, మూషికము చెలిమి చేయడమనేది కష్టము కదా?

“Please come out of your hole and see me” Then, the King of Mice said, “ Dear Crow! How can we be friends? Was there not enmity between our communities since days of yore? How can a mouse and crow be friends?”

27.
మమ్ము దినెడి జాతి మీదిగ యెటు నేను
నమ్మి నీదు యెదుట రాగలండ
యనగ వాయసమ్ము యిట్టుల బలికెను
నొచ్చు కొంటి చాల నీదు మాట! 27
తాత్పర్యము
మమ్మల్ని భక్షించే జాతి మీది కదా? నిన్ను నమ్మి ఎటుల బయటికి రాగలను?” అని మూషిక రాజు పలికెను. అది విన్న వాయసము, “మూషిక రాజా, నీ మాటలు నన్నెంతో బాధించాయి!”

“ Your people eat us. How can I believe you and come out? So said Hiranyaka from inside his hole. The crow replied, Oh! Friend! Your words troubled my conscience”

28.
మూషిక రాజు మరల నిట్లనియె.

The Mouse King further said.

తగిన వారి మధ్యె తగునుగ స్నేహము
మైత్రి యెటుల మనదు మధ్య చెప్పు
యనగ వాయసమ్ము యటులనె కానిమ్ము
మైత్రి లేక నేను మనగ లేను! 28
తాత్పర్యము
మూషిక రాజు ఇంకనూ ఇట్లు పలికెను. “స్నేహానికి ఇద్దరి మధ్యా సరియయిన లక్షణాలు ముఖ్యము కదా. మనవి విరుద్ధ స్వబావాలు” అనగా వాయసము అటులనే కానిమ్ము అని అచటనే కూర్చుండి పోయెను.

English: Friendship is possible where characters and cultures meet. We have characters that oppose each other” But the crow sat there on “Dharna”

29.
యనుచు వాయసమ్ము యకడనె కూర్చుండె
యపుడు యెలుక యిటుల బలికె బ్రేమ
అగ్నికాగు నీరు యగ్నియె జల్లార్చు
వైరి జాతి తోడ తగదు మైత్రి! 29
తాత్పర్యము
ఆ విధంగా కూర్చున్న వాయసముతో మూషికము ప్రేమతో ఇటుల పలికెను. ” వాయసమా! నీకు తెలియనిది కాదు. ఏ అగ్ని సహాయము తీసుకొని నీరు వేడెక్కుతుందో, అదే నీరు ఆ అగ్నిని చల్లారుస్తుంది. నిప్పూ, నీరూ వలెనే మనది వైరి జాతి, మన మధ్య స్నేహ మెలా పొసగుతుంది?

Observing that the crow was not moving the King of Mice said out of affection, “ How can fire and water together. Does the water that uses the fire to get hot, douse the same fire by using its inner character? How can we be friends?”

30.
నీవు బయటి కొచ్చి నన్నును జూడొకొ
కన కుండ యెటుల కోప పడెదు
చూసి చెప్ప రాదె చేటు ఏమి కలుగు
యనగ మూషికమ్ము యిటులను బలికెను! 30
తాత్పర్యము
పట్టు వదలని వాయసము ఇటుల వాపోయెను. “ఒక్క సారి కలుగు బయటకు వచ్చి నన్ను చూడవచ్చు కదా? చూడకుండగనే న్యాయాన్యాయాలు ఎలా నిర్ణయిస్తావు?” అనగా మూషిక రాజు ఇటుల పలికెను.

English: The adamant crow persisted. “Why don’t you come and see me and talk? How can you judge me without even seeing me?”

Image result for panchatantra images

31.
వైర ముండు రెండు విధమ్ముల జగమున
పుట్టు వైర మొకటి బుట్టగానె
విషయ వాంఛ తోడ వచ్చును మరి యొకటి
కుక్క పిల్లి యుండు కలిసి యెటుల! 31
తాత్పర్యము
“ప్రపంచంలో రెండు రకాల వైరాలుంటాయి. ఒకటి పుట్టుకతో వచ్చే జాతి వైరము. రెండోది విషయ వాంఛతో వచ్చే వైరము.కుక్క, పిల్లి కలిసి ఉండడం సాద్యమా?”

English: “There is two kinds of enmity in the world. One comes by birth. The other comes because of desires to own things. Is it possible for a cat and dog to live together?

32.
మృగరాజు మనునె మదపు టేనుగు తోడ
మనదు మధ్యె మైత్రి మొదలె లేదు
నీరు నిప్పు మధ్య నేస్త మెటుల
తిరిగిపొమ్ము వాదు తగదు నీకు! 32
తాత్పర్యము
“మృగరాజు మదపుటేనుగుతో స్నేహము చేయునా? మన మధ్య పుట్టుకతోనే వైరమున్నది. నీరు, నిప్పు కలిసి ఎలా ఉండగలవు? నా మాట విని వెను తిరిగి పొమ్ము”

“How can a Lion King and an elephant make friendship? How can water and fire live together? Hear my word and go back to your place”

33.
యనగ వినిన కాకి యిటులను బలికెను
మైత్రి కలుగు ఏడు మాట లాడ
నీవు యుండు కలుగు నీదు లోన
నన్ను బలుకరించు నీవు బ్రేమ తోడను! 33
తాత్పర్యము
అనగా విని వాయసము ఇటుల పలికెను.” ఏడు మాటలతో స్నేహం బలపడుందని పెద్దలు చెబుతారు. నువ్వు నీ కలుగులో ఉండు. నేను ఇక్కడే ఉంటాను. తియ్యని కబుర్లు చెప్పు. వింటాను.”

Hearing these words, the crow said “ elders say friendship is possible on exchange of seven words between two people. You stay in your hole. I will stay here. We can exchange sweet words without meeting each other also”

34.
యనగ చెప్ప కాకి ఎలుక సంతస మందె
కలుగు నండె యెలుక కాకి బయట
కధలు చెప్పగ దొడగె కాలమె దెలియక
నెయ్య మటుల బెరిగె నియతి తోడ! 34
తాత్పర్యము
ఈ విధంగా వాయసము పలుకగ విని ఆనంద పడిన మూషిక రాజు కలుగు లోపల నుంచి తియ్యని కధలు చెప్ప సాగెను.కాకి బయట నుంచే తిరిగి కబుర్లు చెప్ప సాగెను. ఈ విధంగా కాలమే తెలియ కుండా వారి మధ్య స్నేహ బంధము బలపడెను.

English: The King of Mice felt happy and started sweet conversation with the crow from inside his hole. The crow was talking in return staying outside only” Like this, the bond of friendship between them got strengthened by the day.

35.
కాకి తెచ్చి బెట్టె కలుగు చెంత దినుసు
ఎలుక దెచ్చి బెట్టె కలుగు నుంచి
నెయ్య మయ్యె వారి నడుమను యెంతయొ
యటుల యుండు గాదె యనగ బ్రేమ! 35
తాత్పర్యము
ప్రతి దినమూ వాయసము కలుగు చెంత తిను బండారాలు తెచ్చి పెట్టేది. మూషికము తన కలుగులో దాచుకున్న తిను బండారాలను తెచ్చి పెట్టేది.ఆ విధంగా వారి మద్య బలీయమైన స్నేహం ఏర్పడింది. అహా! ప్రేమ, స్నేహాలన్న ఇంత తియ్యగా ఉంటాయి కదా?

Every Day, the crow was bringing grains and other eatables and keeping near the hole. The mouse used to share her saved food with the crow. Thus, an unbreakable friendship bond developed between them. Is it not surprising how friendship develops even between born enemies?

§

Click here to buy this book today!

Panchatantram2Mitralabham600